Çin Devlet Başkanı, Pekin’in küresel hegemonya kurmaya çalıştığı iddialarını reddetti

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin’de düzenlenen ve Çin’i küresel ekonomiye entegre etmeyi hedefleyen ‘Bir Kuşak Bir Yol’ altyapı projesinin ikinci zirvesinde yaptığı konuşmada, İpek Yolu’nu savunarak, yoksul ülkeler için borç tuzağı olduğuna ilişkin iddiaları reddetti.

Çin lideri Cinping, İpek Yolu’nun çevreye hizmet eden ve yolsuzluk olmadan finansal olarak uygulanabilecek bir dizi proje olduğunu savundu. Şi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de bulunduğu yaklaşık 40 ülke lideri önünde yaptığı konuşmada, Pekin’in küresel hegemonya kurmaya çalıştığı iddialarına tepki gösterdi. ABD ile ticari bir savaş içinde olan Çin lideri, ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve gelmesinden bu yana katılımcılara projede hegemonya olmadığını göstermek için birçok kez çağrıda bulundu.

Girişim, Çin’in diğer Asya ve Avrupa ülkelerini birbirine bağlamak için yapılan antik İpek Yolu’nu yeniden inşa etmeyi hedefliyor. Altyapısı için büyük harcamalar yapılacak bu girişimden bazı ülkelerin maliyeti nedeniyle şikâyetçi olması, projenin tartışmalı hale gelmesine neden oldu. Çin proje maliyetini açıklamadı ancak tahminler projenin birkaç trilyona ulaşacağını gösteriyor. Çin birçok kez kimseyi borca dâhil etme gibi bir planının olmadığını vurgulasa da projenin yeninden incelenmesi ve endişelerin giderilmesi için Pekin’de yapılacak zirveyi dört gözle bekledi. Şi, zirvenin açılışında projelerin şeffaf, temiz ve çevreyle uyumlu bir yaklaşımla yürütülmesi gerektiğini belirtti. Şi, “Gün ışığında çalışalım ve ödün vermeden yolsuzlukla mücadele edelim” diyerek, projelerin yüksek standartta, ekonomik etkinlikleri geliştirmeye yönelik ve sürdürülebilir kalkınma eksenli olması gerektiğini söyledi.

Ancak eleştirmenler, Çin’i, ülkedeki şirketlerin konumu ve etkilerini güçlendirmeye çalışmakla suçlayarak, Çin bankalarının verdiği kredileri ‘borç tuzağı’ olarak tanımlıyor. Eleştirmenler buna örnek olarak, borçlarını geri ödeyemeyen Sri Lanka’nın, 99 yıl boyunca bir limanını Çin’e devretmak zorunda kalmasını gösterdi.

Buna karşılık Şi, “Her şey şeffaf bir şekilde yapılmalı ve yolsuzluğa asla tahammül etmemeliyiz” dedi. Çin lideri, projenin çevreyi kirletme iddialarıyla karşı olduğunu ifade ederek, projenin çevre dostu olduğunu vurguladı.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Direktörü Christine Lagarde yaptığı açıklamada, dünyanın Çin’e ihtiyacı olduğunu ve küresel ekonomik büyümenin, Çin’in istikrarlı gelişimi olmadan sağlanamayacağını belirtti. Lagarde, daha fazla şeffaflık, açıklık, rekabet ve proje seçerken daha iyi risk değerlendirmesi çağrısında bulundu. Lagarde, Perşembe günü Pekin’de yaptığı açıklamada, Çin’in, girişimi altındaki çevre ve borç konularını ele almaya başlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi. Projeden sorumlu Çinli yetkili Qiao Wiming, 2013-18 arasında 90 milyar dolar yatırım yapıldığını ve Çin bankalarının çeşitli projelerde 175 ila 265 milyar dolar arasında değişen krediler sunduğunu ifade etti.

ÜLKELERDEN KATILIM

Kazakistan eski Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, kapsamlı bir Avrupa-Asya birliğinin kurulması için Avrupa Birliği’ne (AB) Çin girişimine katılma çağrısında bulundu. Avrupa devletleri, Çin’in ‘Bir Kuşak Bir Yol’ projesine katılma konusunda tereddüt gösterirken, İtalya bu projeye katılan ilk G7 ülkesi oldu. İtalya Başbakanı Giuseppe Conte, konferansa katılan tek Batı ülkesi ldieri oldu. Batı ülkelerinin çoğu sadece bakanlarını gönderirken, ABD herhangi bir yetkili göndermedi. Fransa, Dışişleri Bakanı Jean-Yves Laudrian tarafından temsil edildi. Öte yandan Pekin’in yakın bir müttefiki olan Pakistan Başbakanı İmran Han, yeni İpek Yolu kapsamında yolsuzlukla mücadele işbirliği bürosu kurulmasını ve küresel ısınmayla mücadele etmek için 2 yıl içinde 100 milyar ağaç dikilmesini önerdi.

ABD’nin ticaretle ilgili endişeleri hakkında da konuşan Şi, ülkesinin açıklıkla reformlarını sürdüreceğini vurgulayarak, rekabet kurallarını ihlal eden mali devlet desteklerini kaldırma vaadinde bulundu.

Başkan Şi bu vesileyle ‘en yakın dostum’ dediği Putin’e Tsinghua Üniversitesi’nden fahri doktora unvanı verdi. Rus haber ajansının haberine göre Şi, Çin’in başkentinde düzenlenen tören sırasında yaptığı açıklamada “En iyi dostuma bu unvanı vermekten mutluluk duyuyorum” dedi. Putin, bu ödülü almaktan onur duyduğunu ifade ederek, bu unvan için Şi’ye teşekkür etti.

Şarkul Avsat