Suudi Arabistan’daki eski çarşının hikayesi

Mekke’nin güneydoğusunda bulunan Turbah şehrindeki Ramadan çarşısı, geçmişte Yemen, Şam, Necid ve Hicaz’dan gelen ticari kafilelerinin buluştuğu ve çeşitli ürünlerin satıldığı bir pazardı.

Tarihçi ve Yazar Muhammed Macid bin Gannam bölgenin konumuyla ilgili, “Turbah şehrindeki bu tarihi çarşıya Ramadan deniliyor ve batı tarafında Turbah vadisi üzerinde yüksek bir konumda yer alıyor, kuzeyinde bulunan tepelerin en üstünde Saray mahallesi, en aşağısında ise Merazik kabilesinin kaldığı bölge bulunuyor. Ramadan’ın batısında Reyhan ovasına bağlanan engebeli bir yol bulunuyor, güney tarafında ise kuzeydeki gibi peşpeşe tepeler bulunuyor, bu tepelerden birinde 1385’te Sosyal Gelişim Merkezi inşa edilmiştir” dedi.

Açıklamasının devamında, Ramadan’ın 600 metreyi aşmayan yarı dairesel bir alanı kapsadığını, tüm mimarisinin topraktan inşa edildiğini ve temellerinde vadinin doğusundan getirilen taşlar olduğunu, bir kısmının iki kattan oluştuğunu açıkladı. 50 metre uzunluğundaki bir açık alanda ürünlerin sunulduğunu söyleyen Gannam, etrafının dükkanlarla çevrili olduğunu, kuzeyinde bir mescid olduğunu ve pazardan ve iç meydandan iki koridorla erişilebildiğini, aynı zamanda gelen konukların ağırlandığı bir bölümünün de olduğunu açıkladı.

Gannam, “1958’de babam ile çarşıyı ziyaret ettiğimizde, çoğu dükkanı kapalıydı, yaklaşık 15 dükkan açıktı ve bu dükkanları da bölgeye çok eski zamanlarda yerleşmiş ailelere mensup insanlar işletiyordu. O dönemde çarşıda satılanlar arasında hurma, yağ, tahta mutfak eşyaları, kumaşlar, yatak örtüleri, keçi kılından yapılmış ürünler, kahve, baharat gibi ürünler vardı” dedi.

İsminin arkasındaki hikaye

Çarşının Ramadan olarak isimlendirilmesinin sebebini açıklayan Gannam, bazı insanların aktardığına göre bölgede bir dönem büyük bir yangın çıkmış ve her yer külle(Ramad) kaplandığı için daha sonra bu ad verilmiş. Başkaları ise Ramadan’a komşu olan Münif mahallesinin etrafında çok fazla “arad” bitkisi olması nedeniyle bölgenin “aradan” olarak adlandırıldığını, iki bölgede aynı bitki örtüsüne sahip olduğu için Aradan bölgesine benzerliğiyle bağlantılı olan Ramadan ismi verildiğini söylüyor.

Bölgeyi çevreleyen iki kapılı bir duvar olduğunu aktaran Gannam duvarların, Suudi Arabistan’ın ilk döneminde, İmam Suud bin Abdülaziz bin Muhammed bin Mukrin tarafından yenilendiğini söyledi.

Gannam, “Hicri 1390 yılından sonra bölge sakinlerinin çoğu yeni binalara taşındı ve tüccarlar batı bölgesindeki yeni mahallelerde gelişen ticaret sebebiyle bu bölgedeki ticari faaliyetlerini sonlandırdı” dedi.

Al Arabiya