Suudi Arabistan’daki reformlar için tam destek

Uzmanlar, Suudi Arabistan’ın bugüne kadar yapılan değişikliklerle vatandaşların büyük çoğunluğunun desteğini alarak sosyal ve ekonomik reformları sürdürmesini bekliyor.

Son zamanlarda daha da hızlanan reformlar, Veliaht Prens Muhammed bin Salman’ın önderliğini yaptığı; yabancı yatırımını çekmek, ekonomiyi çeşitlendirerek özel sektörü güçlendirmek ve Suudiler için istihdam yaratma adımlarını içeren bir program olan Vizyon 2030 Projesi’nin bir parçası.

2016 yılında açıklanan Vizyon 2030, Suudi kadınların iş gücüne katılımını şu anda yüzde 22’den yüzde 30’a çıkarmayı hedefliyor.

Belki de bu konuda en önemli reform, Haziran 2018’de araba kullanan kadınlara yönelik bir yasağın kaldırılmasıydı. Diğer değişiklikler ise bir işe girerken, üniversiteye kaydolurken veya ameliyat olmak için bir erkek bir vasiden iznini alması zorunluluğunun kaldırılması oldu.

Bunlardan başka, kadınlar artık çocuk doğumunu, evliliğini veya boşanmalarını kaydettirme ve resmi aile belgeleri çıkarma ve reşit olmayanlara vasilik yapma hakkına sahipler. Eski sistemde, kadınların evlenmeleri, pasaport başvurusu yapmaları ve ülkeyi terk etmeleri için kadınların erkek bir vasiden -ki bu genellikle babaları veya kocası, ama bazen bir erkek kardeşi veya oğlu oluyordu- izin almasını zorunlu kılıyordu.

Reformlara; kadınlar için kıyafet ve davranış kurallarını uygulamak, namaz saatlerinde iş kapanışlarını kontrol etmek, müzik çalınmasını ve kadın-erkek birarada bulunan etkinlikleri yasaklamak amacıyla kamusal alanlarda devriye gezen din polisinin yetkilerinin dizginlenmesi eşlik etti.

Suudi makamları projeyle birlikte, sinemalarda 35 yıllık bir yasağın sona erdirilmesi ve müzik konserlerine izin verilmesi gibi kamusal eğlenceye getirilen kısıtlamaları hafifletti ve ülkeyi hacılar dışındaki diğer ziyaretçilere açtı.

Riyad Kral Faysal Araştırma ve İslam Araştırmaları Merkezi Direktörü Abdullah Bin Khaled Al Saud, The National’a ‘’Bu değişikliklerin olumlu etkileri, Suudi Arabistan’da yaşayan veya ziyaret eden herkes için, kadınlar ve gençlerin güçlendirilmesinden turizm ve eğlence gibi yeni kârlı sektörlerin açılmasına kadar her alanda çok net görülmektedir. Diğer reformlar hükümetin verimliliğini ve şeffaflığını arttırmayı amaçlıyor’’ diye konuştu.

Al Saud, Vizyon 2030’un en umut verici yönünün beşeri sermayeye ve giderek daha eğitimli gençliğe yapılan yatırım olduğunu belirterek ‘’İnsanların büyük çoğunluğunun değişikliklerin hemen hepsini memnuniyetle karşıladığını söyleyebilirim ve böylesine ezici desteğin devam edeceğine inanıyorum’’ dedi.

Washington’daki Arap Körfez Devletleri Enstitüsü’nde kıdemli asistan ve The National için yazan Hussein Ibish, Suudi Arabistan’ın uyguladığı sosyal değişikliklerin ‘radikal bir dönüşüm’ olduğunu söyledi. Ibish ‘’ Çok ani ve çarpıcı bir devrim biçimi olarak veya alternatif olarak

birçok temel norm ve beklentide yukarıdan aşağı olarak tanımlanabilirler’’ diyor ve 2019’da değişikliklerin “çok fazla hız kazandığını” sözlerine ekledi.

Oxford Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler alanında doktora araştırmacısı olan Samuel Ramani, reformların kadınları ve genç kuşağı destekleyeceğini söyledi.

Ramani, The National’a yaptığı açıklamada ‘’Suudilerin yüzde 67’sinin 34 yaşın altında olduğunu unutmayın, bu yüzden Muhammed bin Salman’ın politikalarının Suudi Arabistan’da çoğunluk desteğine sahip olabileceğinden kuşkuluyum. Son iki yılın reformlarının 2020’de devam edeceğini görebiliyorum. Suudi Arabistan, özellikle G20 zirvesi yaklaşırken bir dizi ekonomik ve sosyal reform yapacak’’ diye konuştu.

G20’nin şu anki başkanı olarak Suudi Arabistan bu yıl grubun yıllık toplantısına ev sahipliği yapacak.

The National