Uzaylı Arap!

Bir Suudi Arabistan ‘dram bilimkurgu’ kısa filmi Sundance Film Festivali’ne kabul edildi. En son çektiği kısa filmi, Sundance Kısa Film Festivali’nde gösterilecek olan yönetmen Meshal Al Jaser ile konuştuk.

Genç Suudi Arabistanlı yönetmen Meshal Al Jaser

Sinema endüstrisine yeni adım atan genç yönetmenler için film festivallerine kabul edilmek hayatlarını değiştirebilecek bir gelişme olabilir. Genç Suudi Arabistanlı yönetmen Meshal Al Jaser’in şansı ise senede bir Utah’ta düzenlenen, ABD ve dünya genelinde çekilen bağımsız filmleri gösteren Sundace Film Festivali’ne kabul edilmek oldu.

Jaser, bir ay önce kısa filmi Arabian Alien’ın Sundance Festivali tarafından kabul edildiğini öğrendi. Al Jaser, Sundance’ten cevap beklediği sürenin kendisi için yeterince zor olduğunu belirtiyor.

24 yaşındaki Al Jaser, “Festivalden telefon almadım ve ‘belki yeterince iyi değilimdir’ diye düşündüm” diye konuştu.

Al Jaser, filminin festivalde gösterileceği haberlerinin kendisinin ihtiyaç duyduğu motivasyon olduğunu ifade ederek şunları söyledi:  “Gerçekten çok iyi hissettim çünkü o günler biraz zordu… Zaten mücadele içindeydim.”

Riyad’da büyüyen yönetmen, beş senedir ABD’de yaşıyor. Suudi Arabistan C3 Films’de stajyer olarak çalıştıktan sonra New York Film Akademisi’nin Los Angeles kampüsünde senaryo yazarlığı eğitimi aldı. Ancak film senaryosu yazma macerası, 17 yaşındayken Arapça kısa filmlerinin senaryosunu yazmasıyla başladı.

YouTube’da Folaim Ya Gholaim isimli kanalında yayınladığı kısa filmleri, şarkı videolarına benziyordu. Bu videolarda izleyicilerin ilgisini çekebilmek için şarkılar ve komedi unsurları kullanıyordu. Suudi Arabistan’ın dijital medya şirketi Telfaz11, Jaser’in işlerini keşfettiğinde daha fazla ilgi çekebilmesi için Jaser’e yardım etti. Screw Infidels gibi ilk işleri milyonlarca kişi tarafından online platformlarda izlendi.

Zamanla, Al Jaser’in işleri politik alana kaymaya başladı. 2017 yılında çektiği Under Concrete isimli kısa filmi Suriye’de yaşayan çocukları konu alıyordu. 2016 yılında çektiği Is Sumiyati Going To Hell? isimli kısa filmi de Suudi Arabistan’daki bakıcıların davranışlarını konu alıyordu.

Kendi deyimi ile “insanların kaçınmak istedikleri ama kendisinin bireysel olarak kaçınamadığı konulara odaklanmayı” planlıyordu.  Jaser,  “Benim için, film çekmek bir eğlence aracı değil, fikirlerimi ifade etme aracı haline geldi” ifadelerini kullanıyor.

Daha ciddi işlerle tanınan Al Jaser, absürt mizaha kayan Arabian Alien filmini ‘dram bilim kurgu’ olarak tanımlamayı tercih ediyor.

Filmi, Riyad’da yaşayan ve evli bir Müslüman olan Saad’ın hayatında yaşananları konu alıyor. Saad karakterini Umman asıllı Amerikalı aktör Abu Swaleh oynuyor.

Al Jaser, Saad karakterini şu sözlerle anlatıyor: “Saad, depresif biri ve eşini çok sevmiyor.”

Saad, dünya dışı varlıklarla karşılaştığında hayatındaki her şey değişir. Dünya dışı varlıklar çok sayıda aktör tarafından oldukça iyi tasarlanmış silikon maskeler takılarak oynandı. Dünya dışı varlıklardan korkmak ya da onlara şiddet uygulamak yerine, bu varlıklar Saad’ın ilgisini çekiyor.

Jaser, “Saad’e göre dünyası oldukça karanlık. Bu yüzden, gerçekten farklı olan dünya dışı varlıkları gördüğünde büyülendi” ifadelerini kullandı.

Al Jaser, kendisini bir uzaylı gibi hissetmesine neden olduğu muhafazakâr bir aileden geliyor.  Al Jaser, “Ailemin sanatla hiç ilgisi yok. Yapacağımı hiç düşünmedikleri bir şeyi yaptım” diyor.

Al Jaser, ailesinin bazı üyelerinin, işlerini her zaman doğru bulmuyor olmasına rağmen ailesinde bir uyumun olduğunu ifade ediyor. Şu anda İslami çalışmalar alanında doktorasını yapan kendisinden küçük kız kardeşinin, işlerini her zaman onaylamadığını ifade ederek şu ifadeleri dile getiriyor: “O benim favori kız kardeşim çünkü birbirimizin kararlarına saygı gösteriyoruz.”

Arabian Alien filmi, Riyad’a benzeyen Los Angeles’da çekildi ve Al Jaser’e göre Los Angeles’da film çekmek Suudi Arabistan’da film çekmekten ‘çok daha zordu.’

Bu, Al Jaser’in film çekerken karşılaştığı tek zorluk değildi.

Uzaylı karakterlerini oynayan oyunculardan biri rolü esnasında sorun yaşadı. Al Jaser, oyuncusu ile yaşadıkları zorluğu şöyle anlatıyor: “Filmde, uzaylıların yakalandığı, ellerinin kelepçelendiği bir sahne var. Ana aktörlerden birinin maske takılıyken klostrofobisi tuttu ve oyuncunun astım rahatsızlığı bulunuyordu. Bu yüzden, bu sahnede oynayamadı ve onu başkasıyla değiştirmek zorunda kaldık. Daha sonra aynı sorun, başka sahnede yeniden yaşandı.”

Bunlar düşük bütçeli filmler çekilirken karşılaşılan şeyler ve Al Jaser, bunların hepsini aştı.

Al Jaser, özellikle Abu Swaleh ile yaptıkları işbirliğinden memnundu.  Al Jaser, Abu Swaleh’den duyduğu memnuniyeti şu sözlerle ifade ediyor:  “O profesyonel bir oyuncu. Onunla okula gittim. Abu Swaleh, yarı Amerika-Afrika yarı Umman kökenine sahip. Bu oldukça iyi bir karışım. Yeterince değeri bilinmeyen oldukça iyi bir aktör.”

Al Jaser, Stanley Kubrick’in 2001: A Space Odyssey (2001: Bir Uzay Destanı) ve Christopher Nolan’ın Intersteller (Yıldızlararası) filmlerinin kendisinin favorisi olduğunu ifade ediyor.

Al Jaser, “Çizgi roman bilim kurgularını ya da Marvel’ı değil, iyi bilim kurgu filmlerini seviyorum” dedi.

Sundance’de gösterilecek filminin konusuna değinirsek acaba Al Jaser, gerçek hayatta uzaylılara inanıyor mu ya da evrende yalnız olmadığımızı hissediyor mu?

UZAYLILARA İNANIYOR

Al Jaser bu sorulara şu ifadelerle cevap veriyor: “Hayatımda hiç, bir uzaylı ile karşılaşmadım. Fakat kesinlikle bizden başka evrenlerin de olduğuna inanıyorum. Bizim küçük olduğumuz ve yediden fazla gezegeni göremediğimiz bir gerçek. Ay’a zor gidiyoruz. Nasıl olur da bütün evrene hâkim olabiliriz? Mantıklı gelmiyor. Yalnız olmadığımıza inanıyorum.”

Al Jaser, Arabian Alien’ın dünya genelinde gösterilecek olmasını ve başka film festivallerine de kabul edileceğine inandığını ifade ederken bundan sonraki hamlesini planladığını da sözlerine ekliyor.

Senaryo yazımı üzerine çalıştığı zaman, onu ilk film olan genç film yapımcılarının kutsal kâsesine götüreceğini umduğu “bir dizi senaryo” üretmesine yol açtı.

Senaryo yazımı üzerine çalıştığı zamanların, kendisini ilerlettiğini düşündüğü ‘çok sayıda senaryo’ yazmasına neden olduğunu da belirtti. Al Jaser, senaryo yazmaya yeni başlayan genç yönetmenlere yardım etmeye hazır olduğunu da sözlerine ekliyor.

Al Jaser, artık bir uzaylı değil.

Arabian Alien, Cuma günü başlayacak olan Sundance Film Festivali’nin Kısa filmler Programı 2 kapsamında gösterilecek.

The National