Suudi Arabistan-Kuveyt ‘tarafsız bölge’ mutabakatının tam metni

Suudi Arabistan resmi gazetesi Ummu’l Kura, Suudi Arabistan ve Kuveyt hükümetleri arasında ortak petrol sahalarının bulunduğu tarafsız bölgede yeniden petrol çıkartmak için 24 Aralık’ta imzalanan mutabakat zaptının tam metnini yayınladı.

Suudi Arabistan ve Kuveyt hükümetinin imzaladığı mutabakat zaptı kapsamında aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varıldı:

1- Aramco Gulf Operations Company (AGOC) şirketi, iki ülke arasındaki tarafsız bölgeye sınır Mağmura bölgesinin altı deniz mili dışındaki alanda Suudi Arabistan’ın çıkarlarını gözetecek.

2- Kuwait Gulf Oil Company (KGOC) şirketi, tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’nde Kuveyt’in çıkarlarını gözetecek.

3- Suudi Arabistan Chevron Şirketi, Suudi Arabistan hükümeti ile yapılan, 31 Aralık 2046’da sona erecek mutabakat uyarınca, tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’ndeki altı deniz mili alanında Suudi Arabistan’ın çıkarlarını gözetecek.

4- Taraflar aksini kabul etmedikçe, her iki ülkenin çıkarlarını gözeten bu şirketler, tarafsız bölgenin tamamındaki faaliyetlerini ortak operasyonlar yoluyla ortak yatırım yöntemiyle yürütürler.

5- Suudi Arabistan Chevron Şirketi, ez-Zur bölgesinde bulunan 700 bin metrekarelik alanı kaplayan ve ekteki haritada yer alan (ek 1) arazi, tesisler, idari ve konut binalarını kullanmaya devam edecek.

Suudi Arabistan Chevron Şirketi, yukarıda bahsedilen arazi, tesisler, idari ve konut binalarını Kuveyt hükümetinin 6. madde uyarınca Suudi Arabistan Chevron Şirketi’ne tazminat ödediği tarihten itibaren beş yıl içinde kalıcı olarak boşaltacaktır. Ez-Zur bölgesindeki idari ve konut tesisleri, Kuveyt hükümetine teslim edilecektir.

6- Bu mutabakatın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde Kuveyt Körfez Petrol Şirketi ve Suudi Arabistan Chevron Şirketi dünya standartlarında iki denetim şirketi seçecek. Söz konusu iki denetim şirketi de dört ay içerisinde üçüncü denetim şirketini seçecek.

Değerlendirmede, Suudi Arabistan hükümetinin ülke topraklarında belirleyeceği bir bölgede alternatif idari ve konut binaları inşa etmek üzere Suudi Arabistan Chevron Şirketi tarafından karşılanacak değişim maliyeti ele alınacak. Değerlendirmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dokuz ay içinde, Suudi Arabistan Chevron Şirketi, tesisler, idari ve konut binalarını tahliye edecek.

Kuveyt hükümeti, denetim şirketlerinin Suudi Arabistan Chevron Şirketi’ne rapor teslim tarihinden itibaren, üç denetim şirketi tarafından belirlenen tazminat miktarını üç ay içinde ödemeyi taahhüt eder. Tazminat tutarı her iki ülkedeki vergi ve harçlardan muaftır.

7- Suudi Chevron Şirketi ve Kuveyt Körfez Petrol Şirketi, anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 ay içerisinde iki uluslararası denetim şirketi seçer. Bunun ardından uygulama tarihi itibariyle 4 ay içerisinde üçüncü bir denetim şirketi seçilir. Her üç denetim şirketi anlaşmanın uygulamaya konmasında itibaren 9 ay içerisinde gerekli değerlendirme ve boru hatlarını içeren ihracat tesislerinin uygunluk incelemesinin yapılması ve bunları Wafra’dan ez-Zur bölgesindeki Suud Limanı’na, depolama tankları ve liman rıhtımı gibi ‘ihracat tesisleri’ için bir milyon iki yüz bin metrekarelik (1.2 kilometrekare) bir alan ayrılması (Ek 2).

8- Kuveyt Körfez Petrol Şirketi, üç denetim şirketinin değerlendirmelerine göre ihracat tesisleri değerinin yarısını Suudi Chevron Şirketi’ne öder. Bu ödeme değerlendirme raporunun sunulmasından sonra üç ay içerisinde gerçekleştirilir. Suud Limanı’nın (Al-Zour) bulunduğu yerde, Suudi Chevron Şirketi ve Kuveyt Körfez Petrol Şirketi hidrokarbon ürünlerinin “ihracat tesisleri” aracılığıyla ihraç edilmeye başladığı tarihten itibaren doğacak çevresel sorunlar da dâhil olmak üzere tüm hak ve sonuçları paylaşacaklardır.

9- Bu hükümler, halihazırda müşterek olarak kullanılabilirlik için tahsis edilen ve Ek 3’teki haritada gösterilen tesis ve arazileri etkilememektedir. Bunlar, Ek 4’teki haritada gösterilen Al Khafji ortak operasyonlarına tahsis edilenlerdir.

10- İki taraf, Al-Khafji ve Nuwaiseeb geçitlerinde iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek şekilde , tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’ndeki müteahhit, çalışan ve deniz ekipmanlarının taşınması için özel bir yol ve özel bir koridor tahsis edecektir. Haftada yedi gün ve 24 saat, ortak operasyonları desteklemek üzere işgücü, yükleniciler ve ekipmanlara ücretsiz erişim sağlamaya devam etmelidir.

11- Tarafların her biri diğer tarafın çıkarlarını gözeten şirketleri, ayrılan , tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’nde gümrük de dahil olmak üzere herhangi bir vergi, ücret veya telif ücretinden muaf tutar.

12-  Her iki tarafın da çıkarlarını gözeten şirketler , tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’nde petrol üretimini hızlandırmak için çalışır.

13- İki yetkili bakandan her biri, ilgili şirketler olan Aramco Gulf Works Company ve Kuwait Gulf Oil Company’i Durra sahasının gelişimi için hızlandırmaya yönlendirir.

14- İlgili bakanlar , tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’nde üretim düzeyi konusunda fikir birliğine varmalıdır.

15- İki yetkili bakandan her biri, ilgili şirketi ortak Al-Wafra operasyonları ve ortak Khafji operasyonları anlaşmalarını güncelleme talimatları verir.

16- Her iki bakan, , tarafsız bölge ve bu bölgeye sınır Mağmura Bölgesi’nin ötesine uzanan alanlardan ortak servetin gelecekte kullanılması için uygun mekanizmalar üzerinde anlaşmalıdır.

17- Bu zapt ve 1, 2, 3, 4 numaralı ekler anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır.

18- Bu muhtıra, iki taraf arasındaki karşılıklı diplomatik kanallar aracılığıyla son karşılıklı bildirim tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Yürürlüğe girmesini ve ilişikteki anlaşma için gerekli iç hukuk prosedürlerinin tamamlandığını onaylar.

Şarkul Avsat