İspanyol sanatçıların Arabistan düşleri

İspanya Malaga’daki Carmen Thyssen Müzesi’nde ziyarete açılan ve çoğunlukla Kuzey Afrika’dan esinlenen çeşitli manzaralar ve savaşçı ve figüratif kompozisyonların tasvir edildiği eserlerin olduğu ‘Fantasía Árabe’ (Arap Düşleri) Sergisi yoğun ilgi gördü.

Mart ayının ilk gününe kadar sürecek olan ‘Fantasía Árabe’ (Arap Düşleri) Sergisi, türünün ilk örneği ve sergide 80’den fazla eşsiz yağlı boya ve suluboya koleksiyon eserleri yer alacak. Ziyaretçiler ayrıca çoğunlukla Mağrip’ten gelen birkaç dönem objesini (Hançerler, davullar, seramikler ve eski fotoğraflar) görebilecekler.

Bu öğelerin bazıları eser sahibi sanatçıların kendileri tarafından toplandı ve eserleri için bir ilham kaynağı olarak kullanıldı. Müzenin sanat yönetmeni olan Lourdes Moreno’nun küratörlüğünü üstlendiği sergi üç bölüme ayrılıyor: manzaralar, figüratif ve fantezi temalı görüntüler ve portreler.

“İSPANYA’NIN 831 SÜRE BOYUNCA ARAPLARLA ÖZEL BAĞLANTISI VAR”

Moreno; Marià Fortuny, Josep Tapiró ve Francisco Lameyer gibi İspanyol oryantalistlerin Fransız meslektaşlarından daha az tanınmalarına rağmen, yine de “uluslararası ana sanat akımına” ait olduklarına inanıyor. Moreno, Fransız ve İspanyolların Oryantalist temalara yaklaşımında önemli bir stil farkı görmüyor; Moreno’ya göre hem Fransız hem İspanyol sanatçılar yılan oynatıcılarının ve mevcut folklorun tasvirlerine odaklanıyor, gizem, fantezi ve egzotik unsurların eşit derecede etkisinde kalıyorlar.

Tarihsel açıdan konuşacak olursak, Kuzey Afrika’nın İspanya ile ilişkisini herhangi bir Avrupa ülkesinden ayıran şey, Endülüs’te uzun zamandır devam eden Arap egemenliğiyle Mağribi tarihinin, tasarımının ve mimarisinin etkin ve etkili varlığıdır. Moreno, yaptığı açıklamada ‘’İspanya’nın, geçmişte 831 yıllık bir süre boyunca kültürel ve tarihi açıdan Araplarla özel bir bağlantısı var’’ diyor.

Sergideki eserler, 1860-1900 yılları arasındaki kritik bir dönemde yaratıldı. Moreno bunun için ‘’Oryantalist ressamlar için en önemli dönemdi. Bu dönem, çok zengin olan ve Romantik ve Akademik gibi farklı tarzlara sahip olan bu türde bir resim akımının olgunlaşma aşaması gibiydi. Romantik bir ressam olan Delacroix, 1832’de resim yapmaya başladı ve 1900’de bu resim tarzının kalitesi değişti’’ diye konuştu.

Serginin küratörü müzenin sanat yönetmeni Lourdes Moreno

Lourdes Moreno, ‘’İspanya’nın Tetuan Savaşı’nda zafer ilan etmesinin ardından Fas’ın barış talebiyle sonuçlanan 1859-60 İspanya-Fas Savaşı, bu sanatçıların hayal gücünü harekete geçiren önemli bir olaydı. Bunların arasında İspanyol Oryantalist resminin öncüsü sayılan Katalan sanatçı Marino Fortuny vardı’’ diyor.

SAVAŞI RESMETMESİ İSTENDİ

Roma’da akademik resim eğitimi alan Mariano Fortuny, yirmili yaşlarının başında bir savaş sanatçısı olma şansını elde etti. Bu şans ona Barselona eyalet meclisi tarafından verildi. Moreno, ‘’Fortuny, 1860, 1862 ve 1871’de olmak üzere üç kere Fas’a gitti, çünkü ondan bu tarihi savaşın resimlerini çizmesini istemişlerdi. Fortuny artık bir savaş gazetecisi gibiydi’’ açıklamasını yapıyor.

Kuzey Fas’ın dağlık bir kasabası olan Tetuan’a yerleşen Fortuny, gördüğü manzaradan ilham aldı ve sonunda anıtsal bir resim olan ‘Tetuan Savaşı’nın (1862-1864) bir kaç eskiz çalışmasını yaptı. Müzenin diğer bir küratörü olan Francesc Quílez’e göre, Faslıların dörtnala kaçtığı ve İspanyolların saldırıya geçişini canlandıran Fortuny’nin sembolik eseri, aslında ‘ O zamanki İspanyol yetkililerin, İspanyol birliklerinin savaş yeteneklerinin kahramanca bir görüntüsünü yansıtılması gerektiği’ fikrinin bir sonucuydu.

Sergide, siyaset ve savaştan uzak olarak, Mağribi kadın ve erkeklerin güzel portreleri bu açıdan önemli bir yer tutuyor. Örneğin, Kuzey Afrika’ya hiç gitmemiş Francesc Masriera tarafından yapılan ve çok az bilinen 1880’lerin oryantal takı ve kıyafetler giymiş uzaklara bakan Mağribi bir kızın portresi (Muchacha Mora) bu eserlerden biri.

Oryantalizm tartışmalı olmaya devam ediyor, ancak sanat eserleri hala talep görüyor, müzayede evleri onları özel koleksiyonculara ve müzelere önemli fiyatlarla satıyor. Ve Moreno Oryantalist sanatçıların sık sık sert şekilde yargılandığına inanıyor.

Moreno, ‘’Oryantalizm hakkında farklı teoriler var: Bazen Batı’dan gelen sanatçıların kendi bakış açılarını kullandıkları doğrudur, ancak Avrupa halkına başka bir büyüleyici kültürün kokusunu, renkleri ve kıyafetlerinin farklılıklarını göstermek istemişlerdir. Bu politik bir durum değildi: Çünkü bu sanatçılar kendilerini bir gezgin gibi hissediyor ve bu tür kültürlere sempati ve merak besliyorlardı.

Arab News