İran’da mollalar korona virüsüne meydan okuyor!

İranlı din adamları virüs yayılmaya devam ederken türbeleri açık tutuyor. Ülkede korona virüsü salgını başlamış durumda ve her yıl milyonlarca ziyaretçi çeken Şii türbeleri İran’ın mercek altına alınmasına yol açıyor.

Virüs salgını, hükümetten Kum, Meşhed ve Şiraz gibi şehirlerdeki ana türbelerin kapatılması talebine yol açtı, fakat İran’ın güçlü din adamları uyarıları reddediyor ya da görmezden geliyor.

Türbelerin açık tutulması kararı, İran’da din kurumunun gücü ve yayılmakta olan krize Şii teokrasisinin yaklaşımını açıkça gösteriyor.

Pek çok şehirde insanların enfekte olduğu ve İran’dan sekiz ülkeye yapılan uçuşlarda bulunan yolcularda da virüse rastlandığı onaylandığı halde ve bu hafta İran’ın büyük bölümünde okullarda eğitim askıya alınmış, maçlar iptal edilmiş ve sinemalarda film gösterimleri durdurulmuşken, türbelerin hala açık tutulması, virüse karşı kararlılıkla ve hızlı tepki verme isteğinin sorgulanmasına yol açıyor.

Bir hükümet çalışanı türbelerin kapatılması talebini tekrarladı.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Kianush Jahanpoour Associated Press’e “Turistik bölgeler ve hacılık için ziyaret edilen yerler de dahil olmak üzere insanların bir araya toplandığı her tür yerin geçici olarak kapatılmasının, kesinlikle desteklenmesi gerekiyor” dedi.

VİRÜS NASIL BULAŞIYOR?

Görkemli mimariye sahip camiileri içinde bulunduran türbeler sadece günlük ibadetlerini yapmaya gelenleri değil, koruyucu parmaklıkların arkasındaki mezarlara dokunmak ya da onları öpmek isteyen milyonlarca ziyaretçiyi de her yıl kendilerine çekiyor. Virüsün hapşıran ya da sümküren insanların etrafa saçtığı damlacıklarla bulaştığı düşünülüyor, ayrıca uzmanlar virüsün yüzeylerde uzun süre yaşamadığı kanaatini taşıyor.

Iraklı yetkililer, 7. yüzyılda Şii tarikatını kurmuş olan  Hazreti Ali’nin altın kubbeli türbesini ziyarete kapattılar.  Bu eşsiz hareket, Irak’taki ilk vaka olan 22 yaşındaki İranlı öğrencinin Necef şehrinde, virüsü taşıdığı onaylandıktan sonra geldi.

Irak sağlık görevlileri maskeli ve eldivenli olarak türbeyi dezenfekte ederken, hacılar ve din adamları da dışarıdaki avluda maskeli olarak dolaştılar. Sağlık çalışanları, Necef’in eski mahallelerinin labirent gibi dar sokaklarında ve eski evlerde açıkça kapı kapı dolaşıp enfekte olmuş olan öğrencinin sınıf arkadaşları ve komşularına test yaptılar. Yetkililer İran sınırını kapattıktan sonra hacılara ev sahipliği yapan otellerin çevresi bomboş kaldı.

İran’da, en bilinenleri kuzeydoğudaki Meşhed ve Kum şehrinde bulunan önemli Şii kutsal kişiler adına 11 bin türbe yer almakta.

Meşhed’deki İmam Rıza türbesi, İran’da bir mezarın bulunduğu en büyük komplekstir ve yılda 20 milyon kişinin ziyareti ile en çok ziyaret edilen türbe budur. Kuveyt, Meşhed şehrinden dönen beş kişide virüs için yapılan testin pozitif çıktığını açıkladı, ancak İran bu şehirden sadece bir vakayı onayladı.

TÜRBELER NEDEN KAPATILMAMALI?

Kum şehrindeki din adamlarından Ali Akbar Hosseininajads’a türbelerin neden kapatılmaması gerektiği soruldu.

Hosseininajad ‘’Türbelerin kapatılması, acı bir mesaj verir. Burası insanlar için kutsal bir yer ve türbenin bir köşesin de oturan kişi soruna yol açmaz” sözleriyle  İran’ın resmi haber ajansı IRNA’ya bu cevabı verdi ve çoğunluğu Pakistan ve Hindistan’dan gelen yabancıların, Kum şehrinde İranlılardan daha fazla bulunduğunu söyledi.

Türbenin sorumlusu olan başka bir din adamı Muhammad Saeedi, Kum şehrindeki virüs salgınının abartıldığını söyledi. Din adamı, “Düşmanlar yüreklere korku salmak ve Kum’un güvensiz bir şehir olduğunu yaymak istiyor” dedi.

Kum’daki medrese ve okullar İran’ın burada ilk vakanın görüldüğünü onaylamasının ardından geçen hafta kapatıldı. Kum’daki medreseler İran, Pakistan, Irak, Bahreyn ve diğer ülkelerdeki Şiileri topluyor, fakat kutsal şehirdeki Fatima Masumeh’nin türbesi de aynı şekilde bu ülkelerden insanları çektiği halde açık tutuluyor ve her gün dezenfekte ediliyor.

İran Sağlık Bakanlığı tüm ülkede enfeksiyona yakalanan 95 kişiden 15’inin hayatını kaybettiğini açıkladı.

VİRÜS  NEDENİYLE OLAN ÖLÜMLER “SOLUNUM RAHATSIZLIĞI” OLARAK ADLANDIRILDI

Kum şehrinden bir meclis üyesi, resmi kurumlara açıkça itiraz ederek şehirde virüs yüzünden 50 kişinin hayatını kaybettiğini, ancak hükümetin bunu reddettiğini söyledi. Meclis üyesi Ahmed Amirabadi Farahani Twitter’daki hesabında, virüs nedeniyle ölümlerin “solunum rahatsızlığı” olarak adlandırıldığını, hükümete bağlı hastanelerde örtbas edildiğini de yazdı.

Farahani’nin yaptığı eleştiriler, Başkan Hasan Ruhani hükümetine duyulan derin güvensizliği ve rejimin mevcut krizi ele alma şekli karşısındaki hayal kırıklığını ortaya koyuyor.

İran’ın ulusal kanalı, Kum şehri sokaklarındaki kalabalıkla röportaj yaptı. Kendisi ile konuşulan bir kadın virüsü atlatmış olduğunu söyledi.

Hikayenin iyimser kurgusuna rağmen, devlet televizyonu, Kum’daki bölge sağlık departmanı şefi Muhammed Reza Kadir’e virüs bulaştığını ve kendisinin karantinada olduğunu açıkladı.

Çoğunluğu Şii hacılardan oluşan yaklaşık bin Pakistanlı kutsal yerleri ziyaret edip İran’dan döndükten sonra Pakistan’da hükümete ait bir binada karantina altına alındı. Pakistanlı yetkililer İran’dan dönen her vatandaşın virüs için test edileceğini açıkladı.

Yeni korona virüs, çoğunluğu Çin’de olmak üzere tüm dünyada 80 binden fazla kişiye bulaştı ve ölü sayısı 2 bin 700 olarak açıklandı. Dünya Sağlık Örgütü çalışanlarından bir ekip, sağlık bakım sistemleri daha zayıf ülkelerde virüsün yayılması açısından İran’ın bir virüs yayma zemini oluşturabileceği konusunda endişe taşıyor.

Irak’ın yanında, Afganistan’da da İran’dan dönmüş olan bir kişide virüs görüldüğü açıklandı.

İran ile bağlantı içinde olan en az 34 kişide virüs testi pozitif sonuç verdi. Vakalardan bazılarının, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman, Lübnan ve Kanada’da görüldüğü onaylandı.

İran ile sınırı olan ülkeler geçişleri kapattı ve İranlıların girişini engellediler. Katar hariç Körfez’deki Arap ülkeleri İran’a uçuşları askıya aldı ve Bahreyn, Dubai üzerinden aktarmalı uçuşları da durdurdu.

Lübnan, İran ve Irak’taki Şii türbelerine yapılan hac ziyaretleri için uçuşları askıya aldı.

The New York Times