Mısır Nahda Barajı krizi için AB’den destek istiyor

Mısır, 12 Mart’ta Avrupa Birliği’nden (AB) Afrika Boynuzu bölgesinde güvenliği ve istikrar korumak için Etiyopya’ya ‘su doldurma ve işletme anlaşmasını’ imzalama çağrısı yapmasını istedi.

Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri ‘bölgesel ve uluslararası sorunları danışmayı ve Nahda (Rönesans) Barajı hakkındaki gelişmeleri görüşmeyi’ amaçlayan Belçika ve Fransa’yı da kapsayan Avrupa turu kapsamında bir dizi açıklama yaptı.

Şukri, 12 Mart’ta AB yetkilileriyle bir araya gelirken, AB’den Etiyopya’yı ‘barajı doldurma ve işletme anlaşmasını’ imzalamaya çağırmasını istedi. Avrupa turunun, 7 ülkeyi kapsayan Arap ülkeleri turu sonrasında gelmesi dikkat çekici. Mısır, Etiyopya, Sudan ve çevre bölgeler arasında, ABD ve Dünya Bankası himayesinde yaklaşık 4 aydır devam eden müzakereler, Etiyopya’nın Şubat ayının sonunda Washington’da düzenlenen son toplantıya katılmaması sonrasında durdu. Müzakereler, Addis Ababa’nın 2011 yılından bu yana inşa ettiği barajın doldurulması ve işletilmesiyle ilgili kurallar hususunda nihai bir anlaşma imzalanmasını amaçlıyor.

Mısır Dışişleri Bakanı, ‘terörizm ve yasadışı göçle ilgili konuların ve Filistin arenasındaki son gelişmelerin yanı sıra Mısır ve AB arasındaki ortaklığın çeşitli alanlarındaki yönlerini geliştirme yollarını, işbirliği ilişkilerine dayalı gelişmeleri, Mısır’ın diğer uluslararası ve bölgesel meselelere yönelik vizyonunu’ gözden geçirmek için AB kurumlarının liderleriyle görüşmeler gerçekleştiriyor.

Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ahmed Hafız, 12 Mart’ta “Bakan Şukri, AB Bütçe ve Yönetim Komiseri Johannes Hahn ile yaptığı görüşmede, ülkesinin yeni Avrupa Komisyonu ekibiyle Mısır- Avrupa ilişkileri yolunda niteliksel bir değişim gerçekleştirmek için daha fazla diyalog ve iletişim kanalı açma arzusunu, karşılıklı ortak çıkarları ve zorluklarla yüzleşme arzusunu ele aldı” dedi. Hafız’a göre Hahn, daha önce Avrupa Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakereleri Komiserliği görevini üstlendiği iki taraf arasındaki ilişkilerin boyutlarına ilişkin bilgileri çerçevesinde Mısır ve AB arasındaki ortak çıkarların önemine ve gelişmesine dikkat çekti.

Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Avrupalı yetkilinin ‘bölgesel istikrarın bir ayağı olarak Mısır’ın rolünü de takdir ettiğini’ belirtti. “AB, Mısır’ın sürdürülebilir kalkınmaya yönelik çabalarını destekliyor ve bölgesel krizlerin üstesinden gelmeye çalışıyor” diyen Ahmed Hafız, Hahn’ın Mısır’ın ‘bölgesel ve uluslararası meselelere ilişkin’ vizyonunu dinlemek istediğini de söyledi.

Nahda Barajı müzakerelerine katılan üç ülke arasında da yalnızca Mısır, Washington’un ‘adil ve dengeli’ olarak nitelendirilen taslak anlaşmasına destek verdi. Kahire, Addis Ababa’yı da kasıtlı şekilde ‘müzakere yolunu tıkamak’ ile suçladı. Mısır, Arap Dışişleri Bakanları Konseyi’nin geçen hafta ‘Mısır’ın Nil sularındaki tarihi haklarına dokunmayı ve çıkarlarına zarar vermeyi reddetme’ kararı aracılığıyla ‘Arap ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası’ olarak Arap desteği ile karşılaştı.

Aynı şekilde Samih Şukri, Avrupa Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu AB Komiseri Oliver Varhelyi ile de bir araya geldi. Görüşme sırasında Mısır ve ABD arasında çeşitli alanlardaki ortaklık ele alındı.

Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Bakan Şukri, Akdeniz’in her iki yakasındaki halkın istikrar ve güvenliğini sağlamak için ortaklar arasında işbirliğine dayanan ‘AB ile ortaklığın güçlendirilmesi ‘hususunda Mısır’ın çabalarının önemine dikkati çekti” dedi. Hafız, “Mısır Dışişleri Bakanı, iki taraf arasındaki kalkınma işbirliğini ilerletme gerekliliğinin, Avrupalı şirketleri Mısır’a daha fazla proje gerçekleştirmeye teşvikin ve Avrupa yatırım kurumlarını Mısır pazarına daha fazla yatırıma teşvikin önemli olduğunu söyledi.

Toplantıda, başta yasadışı göç meselesi olmak üzere Mısır ve AB’nin karşılaştığı ortak zorluklar ele alınırken Şukri, “Mısır, Eylül 2016’dan bu yana Mısır sahillerinden olan yasadışı göç dalgasının önüne geçebildi” dedi. Oliver Varhelyi ise, AB’nin, Mısır’ın bu çabalarını takdir ederken, ilerleyen aşamada gerekli desteği sağlamak istediklerine dikkati çekti.

Mısır, Arap Dışişleri Bakanları Konseyi’nin kararıyla, geçen hafta Mısır’ın Nil sularındaki tarihi haklarına dokunulmasını ve çıkarlarına zarar verilmesini reddetme konusunda Arap Birliği üyesi devletlerin desteği almıştı.

Etiyopya, yıllardır mustarip olduğu elektrik üretimi için su kaynaklarını geliştirme ve kullanma hakkını savunurken, Mısır, barajın ana su kaynağı olan Nil suyu üzerindeki payına zarar vermesinden korkuyor. Mısır, Nil’den yıllık 55,5 milyar metreküp su alıyor ve bunu ‘tarihsel hakkı’ olarak niteliyor.

Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanı Sileshi Bekele ise önümüzdeki geçtiğimiz Temmuz ayında 4,9 milyar metreküp suyun depolanmaya başlayacağını ve elektrik üretim testinin ise Mart 2021’de yapılacağını açıklamıştı.

Şarkul Avsat