Koronavirüs krizinde paranızı korumak için atmanız gereken yedi adım!

Dünya çapında yayılan koronavirüs nedeniyle sağlığımız, ailelerimiz, dostlarımız, işlerimiz ve ülkelerimiz tehlike altında. Ne zaman sona ereceği belli olmayan bu kriz sırasında mali durumumuzu korumak için yapmamız gerekenleri derledik.

Borsalar çöküyor, işyerleri kapanıyor, alışveriş merkezleri boşalıyor ve bunların sonucunda iş kayıpları ortaya çıkabiliyor.

Bu yedi adımlı plan, önümüzdeki birkaç hafta veya ay ne olursa olsun hayatta kalmanıza yardımcı olabilir.

BİRİNCİ ADIM: NAKİT GÜVENLİĞİ AĞINIZI DESTEKLEYİN

Nakit para hayat kurtarır, o yüzden hazırlıklı olmalısınız.

Dubai’de kâr amacı gütmeyen kişisel finans ve yatırım topluluğu olan SimplyFI’nin yönetim kurulu üyesi Demos Kyprianou, zaman zaman bu gibi durumların kendi başına geldiğini belirterek “Altı aylık temel yaşam giderlerini karşılamak, işinizi kaybetmek, hastalanmak ya da muhtemelen her ikisini birden yapamamak gibi acil durumlara karşı sizi koruması için yeterli paraya sahip olmanızı tavsiye ederim” dedi.

Zor günler için ayırdığınız paranız her an erişebileceğiniz şekilde olmalıdır. Böyle durumlar için nakit paranız varsa size aferin. Eğer yoksa, şimdiden biriktirmeye başlamalısınız.

İKİNCİ ADIM: YATIRIM FIRSATLARI ARAYIN

Dubai finansal danışmanlık şirketi AES International’ın varlık danışma direktörü Stuart Ritchie, şu anda nakit bulundurmanın başka bir avantajı olduğunu söylüyor. Ritchie’ye göre bu; son zamanlarda borsa düşüşlerinden yararlanabileceğiniz ve pazarlık fiyatlarla para yatırabileceğiniz anlamına geliyor.

Stuart Ritchie, ‘’İmkanı olanlara; küresel borsalar yaklaşık yüzde 30 oranında düştüğü için artık daha fazla yatırım yapmak için harika bir fırsat. İnanılmaz bir şekilde, FTSE 100 (Londra Menkul Kıymetler Borsası’nın borsa endeksi) 31 Aralık 1999’da olduğundan yüzde 20 daha ucuz durumda” diyor.

Eğer kendinizi cesur hissediyorsanız, şimdi biraz açgözlü olmak ve indirimli fiyata sahip hisse satın almak için iyi bir zaman olabilir. Ama dikkat etmelisiniz, bu; yalnızca en az beş yıl ve ideal olarak çok daha uzun süre ihtiyaç duymayı düşünmediğiniz bir parayla yatırım yapmanız anlamına gelir.

Allianz’ın baş ekonomi danışmanı Mohamed El-Erian geçtiğimiz hafta yatırımcıların tekrar satın almaya başlamasının çok erken olduğunu belirterek, ‘’Düşüşe aldanıp satın alma yapmayın, kurallara saygı gösterin. Bu durum kendi kendine hallolacak, dolayısıyla panik yapmamalısınız’’ diyor.

En iyi yaklaşım, sizi bir sonraki satın alım işleminde savunmasız bırakan tek bir büyük meblağ yerine, herhangi bir düşüşten yararlanarak küçük alımlar yapmak olabilir.

ÜÇÜNCÜ ADIM: BORCUNUZUN ÜSTESİNDEN GELİN

ABD Merkez Bankası faiz oranlarını düşürdükçe, değişken faizli ipotekler daha ucuz hale gelecek. Birçok ev sahibi, sabit bir orana kilitlenmedikçe, bu durumdan bir fayda elde edebilir.

BAE Merkez Bankası, Amerikan Merkez Bankası kilit oranını 50 baz puan azaltma kararının ardından, bu ayın başlarında mevduat sertifikasındaki faiz oranlarını 50 baz puan düşürdü. Ancak bu; kredi kartlarında veya kredili mevduatlarda ödediğiniz faiz oranlarında çok az fark yaratır veya hiç fark etmez.

BAE merkezli finansal karşılaştırma sitesi souqalmal.com’un kurucusu Ambareen Musa, ‘’Tarihin bir durgunluk veya finansal kriz sırasında en kötü durumda olanların aşırı borcu olanların olduğunu gösteriyor. İşinizi kaybederseniz, ipotek, kredi kartları ve diğer borçlarınızdaki ödemelere ayak uydurmanız zorlaşacaktır” şeklinde konuştu.

BAE Merkez Bankası 100 milyar dirhemlik bir teşvik paketi hazırladı ve BAE’deki borç veren kurumlara, müşterilerine iş kaybı gibi mali risk durumlarına karşı altı aylık bir süre boyunca ‘geçici rahatlama sağlanması’ emrini verdi.

Ambareen Musa, borcu olanlara öncelikle kredi kartı gibi en yüksek faize sahip borçları ödeyerek başlamalarını tavsiye ediyor.

Ambareen Musa, borcunuzu ödeyerek aylık yükümlülüklerinizin de düşeceğini söylüyor ve ekliyor: ‘’Bu, gelirinizi artırmanıza olanak tanıyacak ve zor zamanları atlatmanıza yardımcı olacak.’’

DÖRDÜNCÜ ADIM: PARAYI BOŞA HARCAMAKTAN VAZGEÇİN

2008-2009 mali krizinden sonra istihdam ve borsalar iyileştiğinden, çoğumuz para konusunda biraz dikkatsiz hale geldik. Dışarıda yemek, kıyafet ve tatil günlerinde parayı boşa harcamak çok kolay, ama artık o günler bitti.

Daha fazla insan kendi kendini tecrit etmeye başladıkça, siz de harcamalarınızı kısmak ve yeni öncelikler bulmanız için iyi bir zaman oluşacaktır. Tüm bunlar bittiğinde, aslında çok da dışarı çıkmanıza gerek olmadığını keşfedebilirsiniz. Artık daha az harcayarak, para biriktirme konusunda kendinize yardımcı olacaksınız. Buna karşılık salgın sizi, aile ve sevdiğiniz insanlar gibi önemli olan şeylere odaklamaya zorlayacağı için, para harcamadan eğlenebileceğinizi de keşfedebileceksiniz.

Ambareen Musa, “Paranızın gerçekte nereye gittiğini görmek için bir ay boyunca tüm masraflarınızı izlemeyi deneyin, ardından paranızı geri çekmenin yollarını arayın” diyor.

BEŞİNCİ ADIM: PORTFÖYÜNÜZÜ DENGELEYİN

Salgın nedeniyle borsa düşüşü yaklaşık 17 trilyon dolar (62.4 trilyon dirhem) hisse senedi fiyatını sıfırladı ve neredeyse herkesin emeklilik portföylerini yok etti.

Siz buna nasıl tepki veriyorsunuz? Tabii ki sakin kalarak. Hisse senetleri daha da düşebilir, ancak koronavirüs tehdidi nihayet ortadan kalktığında, hızla yükselebilirler ve bunu kaçırmak istemezsiniz.

Stuart Ritchie, yatırımcıların bu koşullarda duyguları kontrol etmesinin zor olduğunu belirterek ‘’Benzer durumlara baktığımızda, piyasalar her zaman toparlanmıştır. Domuz gribi 2009’da gerçekleştikten bir yıl sonra, ABD S&P 500 endeksi yüzde 35,96 gibi etkileyici bir artış gösterdi. 2006 yılında kuş gribi salgından bir yıl sonra, endeks yüzde 18,36 arttı. Benzer şekilde, 2013 yılında Ortadoğu solunum sendromu (MERS) salgını sonrasında piyasalar yüzde 17,96 oranında artış kaydetti’’ diyor.

Covid-19 salgını çok daha ciddi görünüyor, ancak aynı model onun için de geçerli olmalı. Ritchie, bu tutumun; küresel hisse senetlerinin yanı sıra nakit, bono, mülk ve güvenli liman altın gibi farklı zamanlarda performans gösteren varlıkları da içeren dengeli bir portföy oluşturmaya yardımcı olduğunu açıklayarak “Bu, sadece hisse senetlerini tutmaya kıyasla kayıplarınızı en aza indirecek ve panik ihtiyacını azaltacaktır” diyerek sözlerine devam etti.

Demos Kyprianou ise, yatırım yapmaya devam etmenin ve hisse fiyatlarının bir sonraki gidişatın nerede olacağını tahmin etmenin insanlara çok cazip geldiğini belirterek “Piyasayı zamanlamaya çalışmayın, şansınız yanlış olabilir. En önemlisi panik yapmamak. Korku size karşı çalışacağından sürü zihniyetinden kaçınmalısınız. Zaman içinde piyasalar geçmişte her zaman toparlanmıştır” dedi.

ALTINCI ADIM: GÜVENLİK AÇIKLARINIZI DEĞERLENDİRİN

Kimse koronavirüs ile bundan sonra ne olacağını bilmiyor. Eğer işinizi sürdürürseniz, her şey yolunda olmalı, peki ya sürdüremezseniz ne olacak?

Demos Kyprianou, ‘’İş becerilerinizi ve teknik bilgilerinizi geliştirmek artık daha da önemlidir ve çevrimiçi öğrenme platformlarını kullanarak bu konular üzerinde çalışmalısınız. Sürekli gelişim döngüsü oluşturmanızı sağlamak için kariyer hedefleri belirleyebilir ve kişisel gelişim planınızı oluşturabilirsiniz’’ diyor.

Bu, gereksiz hale gelme riskini azaltabilir, çünkü gelişmiş becerileriniz mevcut işvereninize daha fazla değer katar, ancak aynı zamanda şirketiniz mücadele ederse daha iyi, daha hızlı bir şey bulabileceğiniz anlamına gelir. Kyprianou, “Hiçbir garanti yok, ama her şey olasılığı artırmakla alakalıdır’’ diye ekliyor.

YEDİNCİ ADIM: CV’NİZİ HAZIRLAYIN

Ağ oluşturmanın belki de en değerli iş becerisi olduğunu söyleyen Kyprianou, ‘’Meslektaşlarınızla iyi iş ilişkileri kurmak ve işlerinizi yapabileceğiniz konusunda bir üne sahip olmak, işe alım yapanların sizi bir iş için ileriye götürme olasılığını artıracaktır’’ diyor.

Bu şimdilik LinkedIn üzerinden uzaktan yapılabiliyor.

Kyprianou, ‘’Eski CV’nizi elden geçirin. Bu şekilde bir işverenden bir çağrı alırsanız, güncellemek için zaman kaybetmek yerine gecikmeden e-posta gönderebilirsiniz. Ayrıca aceleye gelmeden hazırlandığı için iyi görünecektir. En iyi ihtimalle şu an sahip olduğunuz işiniz Covid-19 salgınından yara almadan hayatta kalacak, ancak her ihtimale karşı hazırlıklı olmanız en iyisi olacaktır’’ şeklinde konuştu.

The National