Global Ventures kurucusu Noor Sweid

Kovid-19 sonrasında dünyada yatırım fırsatları

Küresel salgın sırasında hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı ve finans dünyasında da her şeyin değişeceği konuşuluyor.

Borsalar, büyük çöküşleri izleyen büyük iyileşmeler ile bir hız treni gibi. Kimse mali piyasalarda en kötü durumun gelip gittiğinin ya da daha vahşi bir düşüş olup olmayacağı konusunda bir şey söyleyemiyor.

Ancak bazı yatırım uzmanları çoktan KOVID-19 sonrası dünyayı planlamaya başladılar ve Noor Sweid de onlardan biri. Merkezi Dubai’de bulunan Global Ventures adı risk sermayesi şirketinin kurucusu olarak kendisinin yatırım kararlarına güvenen sınırlı sorumlu ortaklarının para kazanabileceği yatırım fırsatları görüyor.

Sweid, mevcut krizin, aynı zamanda, pandeminin öne çıkardığı sağlık, iş yaşam tarzı, eğitim ve gıda güvenliği alanlarındaki sektörlerde yenilik getirme fırsatı sunduğuna inanıyor.

Sweid “Kenarda bir sürü para ile oturmuş, bir şeylerin ortaya çıkmasını ve onları oradan almayı bekleyen pek çok yatırımcınız var. Fakat yatırımcıların bu dönemde aktif olması gerekiyor, çünkü inanılmaz derecede güçlü yatırımcılardan daha düşük değerler ve gerçek yenilikler göreceksiniz” diyerek yaklaşık 189 milyar dolar potansiyel risk sermayesinin bir kenarda beklediğine işaret ediyor.

Sweid’in kusursuz geçmişi, risk sermayesi yatırımcıları için kusursuz bir özgeçmiş sağlıyor. ABD’nin Doğu Yakası’nda eğitim aldı, biyofarma strateji danışmanlığı yaptı, Dubai’nin en büyük halka arzlarından birinde ekip lideri oldu ve Dubai Gelecek Vakfı’nda baş yatırım başkanlığı yaptı.

Dubai’de Zen Yoga adlı yoga zincirini kuracak işletecek ve sonra da bu işten çıkacak zaman da buldu. ABD’de kendini bu işe vermiş bir yogi olarak döndüğünde Dubai’de bu iş için bir stüdyo bulunmadığını fark etti. Felsefesini, “Her sorunun cevabı, yapabiliyorsan, kendin yap” diye belirten Sweid,  dört yıl sonra Zen’i özel sermaye alıcılarına sattığında altı ayrı yerde 72 eğitmen ve 5 bin öğrenciye sahipti.

Global Ventures sağlık ve kişisel bakım yatırımı yönünde güçlü bir eğilim içinde ve Sweid, bu alanda  küresel salgın ile büyük değişim yaşanacağı fikrini taşıyor.

Sweid ‘Health-tech’ adını verdiğimiz sağlık teknolojileri konusunda çok endişeliyiz. Bunun geçtiğimiz beş yılda, finansal alana büyük vurgu yapılan,  finans teknolojileri alanında yaşanan ‘fintech’e benzer şekilde gerçekleşmesini bekliyoruz. Bu mobil cihazların banka olmayan bankaya dönüştürülmesi fırsatı konusundaydı.  Sağlık alanında da önümüzdeki beş yılda teşhis, tedavi, ilaç ve tıbbî teslimatlara uzaktan erişim sağlamak yoluyla daha çok hastane inşa etmenin ötesinde uzaktan erişim için gelişmeler yaşanacak.  Evet, daha fazla klinik olabilir ama bunun oyunun sonu olduğunu sanmıyorum. Eğer, acil durum pazarında birkaç milyar insana tıbbi erişim sağlamak isteğiniz öncelik taşıyorsa, sorun finansal teknolojini yaptığı sıçramayı nasıl yapacağınızdır. Burada çok büyük bir fırsat yatıyor” diye açıklama yaptı.

Sweid, yoğun sermaye gerektiren KOVID-19 aşısı araştırmalarına katılmanın risk sermayeleri için uygun olmadığı kanaatini taşıyor. Risk sermayesi fonlarının örneğin, insanların bağışıklık sistemlerini güçlendirecek yeni yöntemler geliştirecek şirketleri desteklemek daha uygun olacaktır. Sweid, “Bu, insanların çoğu için kısa bir zaman dilimi içinde tedavi bulmaya çalışmaktan çok daha iyi bir sonuç sağlayacaktır” dedi.

Küresel salgının zorlamasıyla ortaya çıkan “Evden çalışma” koşulları da hızlandırılmış olan bir değişim için başka yollar gösteriyor. Sweid, “İnsanlar bunun hakkında yıllardır konuşuyordu, fakat artık farklı şekilde çalışmamızı mümkün kılabilecek teknolojileri görmeye başladık” yorumunu yaptı.

Risk sermayesinin deyişiyle ‘edtech’ yani eğitim başka bir sektör olarak karşımıza çıkıyor. Sweid, “Uzaktan eğitim önemli bir konu. Teknolojiye sahibiz, fakat eğitim teknolojisindeki dar boğaz içerik bulunsa da yeterli değildir. Tüm dünyada okullar, üniversiteler ve hükümetler ve pek çok kurum artık darboğaz yaratmayacak şekilde içerik oluşturmak ve geliştirmek için çalışıyor. Dolayısıyla, ani bir uzaktan öğrenme, eğitim, ev-okulu tüketicinin daha kolay uyum sağlayabileceği bir şey haline gelebilir’’ diyerek sözlerine devam etti.

Bunun ardından “agritech” ya da tarımda teknoloji geliyor. Sweid, “Gıda güvenliği konusu önemlidir. İnsanlar artık daha fazla küresel tedarik zincirlerine bağlı olmak istemiyor. Sanırım biz tarımsal teknolojide gerek dikey tarım gerek akuaponik gerekse hidroponik (topraksız tarım)  olsun tüm dünyada bir patlama yaşanacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

İçinde bulundunuz bu krizde dönüşüm yaşanacak son alan, robotik akanı olacaktır. Sweid, “Robotik ekosisteminde zaten var olan pek çok şeyin aniden daha da ticari bir hal alacağını düşünüyorum. Bir temizlik ekibini düşünün mesela. İnsanların olması gerekmeyecek, robotlardan oluşabilir, çünkü virüs yayılması anlamında güvenlik açısından çıtayı yükseltebilir. Robotik alanında da çok büyük bir hareket olacağını düşünüyorum” dedi.

Global Ventures, Suudi Arabistan’ın Kamu Yatırım Fonu’nu (Risk Sermayesi birimi Jada aracılığıyla) da büyük Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yatırımcısı Mubadala kadar yatırımcı olarak görüyor. Sweid, yatırımının yaklaşık yüzde 60’ının ABD’den geleceğini tahmin etti.

ABD’nin Orta Doğu ve Suudi Arabistan’a yönelik tutumları zorlu bir süreçten geçerken, Amerikalılar bölgeyi yatırım açısından nasıl görüyor?

Sweid,  “Sanırım inişli çıkışlı gidiyor” diye cevaplıyor ve ekliyor: “Risk sermayesi topluluğu son derece eşsizdir;  olağan yatırımcılardan daha farklı bir risk yaklaşımına sahiptirler. Vizyonlarını gerçekleştirecek değer yaratmaları için kurucuları, insanları ve onların inandıklarını destekliyorsunuz. Genel kanı, bu inanılmaz sezgi ve değer yaratma becerisinin her yerde bulunabileceğidir. Yeni bir Steve Jobs, Pakistan veya Türkiye’den ya da başka bir yerden çıkabilir” diyor.

Global Ventures,Suudi Arabistan’ın Vision 2030 reform planında büyük fırsatlar görüyor. Sweid, “Suudi Arabistan’da gerçekten ilginç zamanlar yaşanıyor. Sağlık bakım alanında gerçekten güzel yenilikler görülüyor. Büyük ve eşsiz bir nüfusu var ve her zaman yerel zorlukların yerel çözümlerle aşılacağına ve daha sonra sınırların ötesinde ilerleyebileceğine inandık” diyerek ilaç dozlarını ayarlamak üzere yenilikçi bir yaklaşım üzerinde çalışan bir şirkete yakın zamanda yapmış oldukları bir yatırımı vurguluyor.

Yatırımlar büyük ölçüde Ortadoğu ve Kuzey Afrika’ya yönelik ve en az 1 milyon dolar geliri olan gerçekten büyük hırsları olan kurucular aranıyor. Sweid, “Küresel ölçekte olan şirketlere yatırım yapıyor ve her yerde uygulanabilir teknolojiler arıyoruz. Dünyada pek çok ülkede bulunduğu bölgenin getirdiği bir miras durumu var, fakat Ortadoğu artık bu mirastan doğru bir şeyler yaratmadığında,  günümüz teknoloji ortamında günümüz müşterisine hizmet edecek bir şeyler yaratıyor olacaktır” dedi.

Risk sermayesi geleneksel olarak erkeklerin dünyasıdır ve fon yöneticilerinin sadece yüzde 20’si kadındır. Bu zihinsel olarak erkekler kulübü” olan teknoloji alanında özellikle doğrudur, ancak Sweid bir değişim tespit etti.

Sweid, “Yaklaşımlarda bir değişikliğin başladığını düşünüyorum. Tarihsel olarak kadınların erkeklerden daha ağırlıklı olarak bulunduğu alanlar olan sağlık ve eğitim alanındaki sağlık teknolojileri ve eğitim teknolojilerindeki yenilikler söz konusu olduğunda bu alanlarda daha fazla kadın yöneticilerle karşılaşmaya hazır olun” diyor ve yeni boru hattı yatırımlarında ortak sayıda kadın girişimcilerin ortaya çıkmakta olduğunu ve kadın gücünün dinamik bir şekilde yola çıktığını sözlerine ekledi.

Sweid, KOVİD bölgesinde risk sermayesi endüstrisinde hafif değişikliklerin de olduğu fikrini taşıyor. Sweid, “Ortadoğu’da kurucuları hafife alma eğilimi bulunuyor. Hala insanlardan ve fikirlerden çok şirketler ve varlıklarına yatırım yapma eğilimi taşıyoruz. Bu değişiyor, ama değişim keşke daha hızlı olsaydı. İnsanlara kurucu olmak için gereken becerileri öğretebilirsiniz, fakat bir yatırımcıya kurucunun en önemli davranışının ne olduğunu sorsanız size ‘dayanıklılık, esneklik ve alışılmışın dışına çıkmak’ diye cevap vereceklerdir. Bunlar çok genç yaşlarda düşünmeniz gereken şeylerdir ya da hayat size bunları öğretir” diyor ve başka bir deneme daha istediği gibi yolunda gitmediğinde mucit Thomas Edison’ın söylediği sözü hatırlatıyor: “Hata yapmadım. Sadece işe yaramayan 10 bin farklı yol buldum.”

 

NOOR SWEID KİMDİR?

Doğum Yeri:  Boston, ABD, 1980

EĞİTİM

  • Boston College — Fen Fakültesi Finans ve Ekonomi lisans
  • MIT, Sloan School — MBA

KARİYER

  • Strateji Danışmanı, Accenture
  • Ortak Strateji ve Planlama, Dubai Uluslararası Finans Merkezi
  • Yönetim Strateji İdaresi, Depa
  • Yönetim Ortağı, Zen Yoga
  • Direktor, Middle East Investor Relations Society
  • Genel Ortak , Leap Ventures
  • Direktör, Endeavor UAE
  • Baş Yatırım Başkanı, Dubai Future Foundation
  • Kurul Üyesi Board Member, MIT Sloan School
  • Başkan, Middle East Venture Capital Association
  • Genel Ortak ve Kurucu, Global Ventures

Arab News