Trump, Rusya ile yapılan Açık Semalar Anlaşması’ndan çekilme kararı aldı

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’nın da taraf olduğu bir uluslararası anlaşmadan daha çekilme kararı aldı. 

Trump yönetimi uluslararası ortaklara, 30’dan fazla ülkenin silahsız olarak, birbirlerinin toprakları üzerinde gözlem uçuşları yapmalarına izin veren Açık Semalar Anlaşması’ndan çekildiğini bildirdi.

Başkan Trump, bu kararını Rusya’ya bildirecek.

Bununla birlikte anlaşmadan çıkılma kararının Moskova ile ilişkilerini zorlaması ve Avrupalı müttefikleri ve bazı Kongre üyelerini üzmesi bekleniyor.

Trump’ın bu kararı, 2021’de sona erecek ABD ve Rusya arasında kalacak son anlaşma olan “New START” (Stratejik Silahların Azaltılması Yeni Sözleşmesi) isimli anlaşmayı da yenilemeyeceği ve bu anlaşmadan da çekileceği yönünde yorumlarını da beraberinde getirdi.

Amerikalı yetkililer, uzun süredir Moskova’nın, Rusya’nın Avrupa’ya ulaşabilecek nükleer silahlar ürettiği iddia edilen bölge ve diğer önemli askeri bölgeler üzerindeki uçuşlara izin vermeyerek, Açık Semalar Anlaşması’nı ihlal ettiğini belirtiyor. Pentagon ve Amerikan istihbarat belgelerinde ise Rusya’nın ABD toprakları üzerinde uçarak, siber saldırı hedefi olabilecek alt yapıların haritalarını çıkardığı iddia edildi.

ABD Başkanı Trump, 8 Mayıs 2018’de de İran’ın nükleer çalışmalarının kontrol altına alınmasını öngören ve Rusya’nın da taraf olduğu nükleer anlaşmadan çekildiklerini ve 2016’da askıya alınan yaptırımların “en güçlü şekilde” yeniden hayata geçirileceğini açıklamıştı.

ABD, 1987’de Sovyetler Birliği’yle imzaladığı ve bu ülkenin dağılması sonrası Rusya’nın taraf olduğu Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Anlaşması’ndan (INF) da Ağustos 2019’da resmen çekilmişti.

Açık Semalar Anlaşması nedir?

Başkan Dwight Eisenhower ilk olarak ABD ve eski Sovyetler Birliği’nin Temmuz 1955’te birbirlerinin toprakları üzerinde hava keşif uçuşlarına izin vermesini önerdi. İlk başta, Moskova fikri reddetti, ancak Başkan George H.W. Bush Mayıs 1989’da anlaşmayı yeniden canlandırma kararı aldı ve anlaşma Ocak 2002’de yürürlüğe girdi.

Rusya ve ABD, askeri faaliyetlerde şeffaflığı teşvik etmek, silah kontrolünü ve diğer anlaşmaları gözlemlemeyi kolaylaştırmak amacıyla silahsız keşif uçuşlarına izin veren Açık Semalar Anlaşması’nı (ASA) imzalayan 34 ülke arasında yer alıyor.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) coğrafyasında güven ve güvenlik artırıcı önlem olarak öngörülen ve 1992’de imzaya açılan ASA’nın Türkiye de tarafları arasında bulunuyor.

Rusya, 2-5 Şubat 2016’da ASA çerçevesinde, Türkiye’de gözlem uçuşu talep etmiş, bu uçuşunun rotası üzerinde ASA çerçevesinde mutabakat sağlanamamış ve uçuş gerçekleşmemişti.

Arab News