Faslı sosyalist lider Abdurrahman el-Yusufi hayatını kaybetti

Faslı sosyalist lider Abdurrahman el-Yusufi, yoğun bir siyasi yolun ardından yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle 96 ​​yaşında Fas’ın Kazablanka şehrinde hayatını kaybetti.

Kral 2. Hasan dönemi sonlarında uzlaşı hükümet adlı bir koalisyon hükümetini (1998-2002) yöneten Yusufi, Arap dünyasında iktidara barışçıl bir şekilde katılan ilk muhalif olarak biliniyordu.

Halk Gücü Sosyalist Birliği (UNFP) Genel Sekreteri İdris Laşkar, dün yaptığı açıklamada, “Birlikteki herkese ve Fas vatandaşlarına, uluslararası kamuoyuna, son günlerde hastalıkla mücadele eden büyük lider ve ulusal mücahit Sayın Abdurrahman el-Yusufi’nin aramızdan ayrıldığını haber verdim” ifadelerini kullandı.

Yusufi’yi ‘siyasi ve ulusal bir lider’ olarak niteleyen Fas Başbakanı Sadeddin el-Osmani ise Twitter hesabından yaptığı paylaşımda “Bu sabah Proseför Abdurrahman el-Yusufi’nin ölüm haberini büyük bir üzüntü ve kederle karşıladım. Yüce Allah kendisine rahmet eylesin. Tüm akrabaları ve sevdiklerine başsağlığı diliyor, kendileri için Allah’tan sabır ve teselli niyaz ediyorum. Şüphesiz Allah’ın kullarıyız ve dönüşümüz O’nadır” dedi.

Yusufi, hayatı boyunca kraliyet sarayının ve çeşitli siyasi çevrelerin takdirini kazandı. Nitekim bu husus, 2018’de anılarının yer aldığı “Yaşanmışlar” adlı kitabın çıkışı ile tescillenmiş oldu.

Yol arkadaşı Mubarek Budrika tarafından hazırlanan bu kitap, Yusufi’nin 2. Hasan rejiminin önde gelen muhalifi olduğu ve 1998’deki söz konusu hükümeti devraldığı siyasi hayatının kronolojisi bulunuyor.

Aynı zamanda sömürge döneminden sonra Fas’ın siyasi sahnesinin de yer aldığı kitapta Yusufi’nin Abdurrahim Buabid, Mehdi Binberka, Fakih el-Basri gibi siyasi figürlerle ilişkileri, aynı zamanda yargılanması ve tutuklanması sırasında karşılaştığı sıkıntılara da değiniliyor.

Hapishanenin onda bıraktığı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalan Yusufi, 1950’lerde olduğu ameliyatta sağ akciğerinin yarısını kaybetti. Böylece hayatının yarısını eksik akciğer ile geçirdi.

2002’de yapılan genel seçimlerde UNFP’nin zaferine rağmen Kral 2. Hasan’ın hükümeti kurma görevini İdris Cettu’ya vermesi üzerine 2003’de siyaseti bıraktığını açıkladı. Nitekim Kral’ın bu hareketini ‘demokratik metodolojinin ihlali’ olarak niteledi.

Siyasi çalışmalardan çekilmesine rağmen, Kral 6. Muhammed ile iletişim hattını sürdüren Yusufi, kraliyet ailesinin sevinçli münasebetlerine ve bazı resmi görüşmelere davet edildi.

Kral Muhammed, Yusufi’yi aynı zamanda geçen Temmuz ayında çeşitli askeri ve paramiliter kurum ve okullardan mezun memurlar alayına Abdurrahman el-Yusufi’nin adını verdi. Kral Muhammed; Yusufi’nin kendisi ve rahmetli babası Kral 2. Hasan ile, vatan sevgisi temelinde kurulan, ulusun kutsallıklarına, krallığın toprak bütünlüğüne bağlı olan ve ülkenin üstün çıkarlarını savunan aynı ilkeleri paylaşması nedeniyle bu ismi seçtiğini dile getirdi.

Aynı zamanda mezunları bu ismin temsil ettiği ilkelere ve “Allah, vatan ve kral” sloganına bağlılığa çağıran Kral 6. Muhammed, 30 Temmuz 2016’da Tanca’daki ‘Abdurrahman el-Yusufi Caddesi’ açılışına da teşrif etti.

8 Mart 1924’de Tanca’da doğan Yusufi, Rabat’taki Moulay Youssef lisesinde okuduğu sırada İstiklâl Partisi saflarına katıldı. Ardından Halk Gücü Milli Birlik Partisi genel sekreterliği üyesi, ardından 1975’te ise UNFP’ye geçti. 1959-1965 yıllarında partinin et-Tahrir gazetesi genel yayın yönetmenliğini üstlenen Yusufi, Ağustos 1995 ile Kasım 2002 tarihleri ise UNFP genel sekreterliğini yürüttü.

Arap İnsan Hakları Örgütü (AOHR) kuruluşuna ortak olan rahmetli Yusufi, aynı zamanda insan haklarını savunmadaki rolüyle ünlü.

Yusufi, 2015’de 1965 yılında Paris’te kaybolan yol arkadaşı muhalif Mehdi Binberka’nın kaderi hakkında bilinenlerin Fas devletine açıklanması çağrısında bulundu. Kaçırılışının 50. yıl dönümünde Kral 6. Muhammed himayesinde düzenlenen topalntıda konuşan Yusufi, “Olan oldu. Kimse tarihi yeniden yazamaz. Kimse gerçekleri karalayamaz ya da onu yanlışları unutarak düzeltemez” dedi. Binberka aleyhindeki suça karışan ülkelerden gerçekleri ve bildiklerini anlatmalarını talep eden Yusufi, Binberka’nın cesedi için bir mezar kazılması çağrısında bulundu. Aynı zamanda “Bu kati adım olmadan, kardeşimizin kanı sessizlik ile aramızda kalmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.

Şarkul Avsat