Lübnan’daki ilaç yokluğu, bebek maması krizine yol açtı

Lübnan’daki çok sayıda eczanede görülen boş raflar, başta eczacılık sektörü olmak üzere sağlık sektörünü etkileyen krizin derecesini yansıtıyor. Nitekim eczacılık sektörü, hem döviz kurundan hem de Lübnanlıların desteklerin kaldırılması öncesinde ilaç depolamasından mustarip. Nitekim destekler kaldırıldığı taktirde fiyatlar altı kat artacak.

İlaç desteklerinin kaldırılmayacağını, bunun yerine kronik hastalıkların ilaç fiyatlarının aynı kalacağı gibi tutularak rasyonelleştirileceğini defalarca vurgulayan Parlamento Sağlık Komitesi üyeleri ve Sağlık Bakanı’nın açıklamaları dahi Lübnanlıların yaşadığı paniği azaltmaya yardımcı olmadı. Ancak reçetesiz satılan ve hastanın sağlık durumu dışında kullanmadığı (günde iki buçuk defa) ciddi hastalıklara dair ilaç fiyatlarının artacağı, yani Lübnan Bankası döviz kurunun (1 dolar, 3 bin 900 Lübnan lirası) baz alınacağı belirtildi.

Nitekim Lübnanlıların ihtiyaç duymadıkları ilaçları dahi stoklaması, ilaç kıtlığının başlıca nedenlerinden sayılıyor. Şarku’l Avsat’a konuşan Eczacılar Sendikası Başkanı Gassan el-Emin şöyle söylüyor:

“Evlerde; depo ve bayilerdekinden daha fazla ilaç var. İlaçlar, günümüzde Lübnanlılar için dolar niteliğinde; bu yüzden kendilerini ilaç sakladıkları kadar güvende hissediyorlar. Verilen desteklerin durdurulacağı açıklaması, halkın stok açlığının, dolayısıyla bugün yaşadığımız krizin çıkış noktasıydı. Çözüm ise Başbakan ve Lübnan Merkez Bankası Başkanı’nın vatandaşı tatmin etmek ve stoklama sürecini durdurmak için ilaçların etkileşimler ve baskılardan döneceğini açıkça duyurmaları olacaktır. Nitekim krizden sorumlu olmayan eczacılar, vatandaşlarla karşı karşıya kaldı. Aynı zamanda her gün taciz ve hakarete, hatta silahlı saldırılara maruz kalıyor. Tüm bunlar ve diğer sorunlar dolayısıyla bir yıl içerisinde yaklaşık 300 eczane kapandı. Bu rakamın artacağı bekleniyor.”

İlaç İthalatçıları Sendikası Başkanı Kerim Cibara, 15 gün içerisinde piyasaya 200 bin kutu Aspirin ve 250 bin kutu Aspicot’un sürüldüğünü, ancak iki ilacın da eczanelerde tükendiğini bildirdi. Aynı zamanda ekledi:

“Vatandaş ve devlet arasındaki güven eksikliği, Lübnanlıları stoklamaya iten korku ve paniğe yol açtı; ki bu da ilaç krizinin ana nedenlerinden biri. Böylece, Lübnan Merkez Bankası’nın desteklenen doları elde etmek için benimsenen mekanizma sonucunda ithal edilen miktarlar azalıyor. Yapılması gereken, yetkililerin çıkıp Lübnan Merkez Bankası’nın ilaçları desteklemek için belli bir miktarı elinde tuttuğunu, bunlar yeterli olacağı için 2021 yılı sonuna kadar ilaç fiyatlarının yükseltilmeyeceğini söylemesi olacaktır.”

Aynı ilaçtan birden çok paket almakta ısrar eden müşterilerle birçok sorun yaşadıklarını söyleyen eczane sahibi Dr. Richard el-Huveyri, “Buna karşı çıktığımızda, bu ilaçları daha sonra yüksek fiyatlarla satmak için saklamakla suçlanıyoruz. Ki bu kesinlikle doğru değil. Nitekim koronavirüs salgınının kaydedildiği bu dönemde her zamankinden daha savunmasızız. Pek çok Kovid-19 hastası bizden ilaç istiyor. Onları doktor ve hemşirelerin takip ettiğinden daha çok takip ediyoruz” diyor.

İlaç yokluğu, eczanelerdeki bebek mamalarına da etki ediyor. Nitekim Dr. Huveyri, “Çok sayıda Lübnanlının ilaçları stoklaması ve dağıtımında onaylanan kanunlaştırma sonucu şu anda bebek maması krizi de mevcut” diyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan bir çocuk doktoru ise “Özellikle de desteklenmiyor olması dolayısıyla bir yaş ve üstü bebek maması stokları tükenmiş durumda. Sağlık Bakanlığı planının onaylanması ardından depolanması muhtemel” ifadelerine başvuruyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan, ancak ismini vermek istemeyen bir baba ise, mevcut kriz beklentisiyle yeni doğmuş bebeğine 70 kutu bebek maması aldığını, ancak altı aylıkken kullanılan mamaların bulunmadığını söylüyor.

Eczanelere ilaç dağıtımının kanunlaştırılması nedenleri, ithal miktarların azlığı ile sınırlı kalmıyor; son dönemde artan kaçakçılığa bir son verilmesini de kapsıyor. Nitekim birçok ilaç kaçakçılığı operasyonu engellenmiş; bazı eczaneleri kapatan Sağlık Bakanlığı, kaçakçılık yapmak veya iki katına satmak için ilaç depolayanları takip etmişti.

Şarku’l Avsat