Korona aşı teknolojisi grip aşısı denklemini değiştirebilir

Kuzey yarımkürede bulunan ülkelerde, ateş, öksürük ve titreme gibi çeşitli belirtilerin yaşandığı grip mevsimi, virüse karşı aşı kampanyalarını da beraberinde getirdi. İnfluenzaya (Grip) karşı şimdiye kadar kullanılan aşılar iyi bilinen ancak tamamen etkili olmayan teknolojileri benimserken, aşıların mRNA (Mesajcı RNA) teknolojisi ile değiştirilmesi bu durumu farklılaştırabilir.

Giderek daha fazla laboratuvar, yeni mRNA teknolojisini kullanarak grip virüsüne karşı aşılar geliştiriyor. Bununla birlikte, influenza karşıtı ilaçlarda dünya lideri olan Sanofi, monovalan bir RNA aşısı (virüsün bir varyantını hedefleyen) denemelerine başladı. Şirket gelecek yıl dörtlü bir aşı denemesine başlayacak.

Aynı şekilde Eylül ayında ABD merkezli Pfizer laboratuvarları, Kovid-19 aşısında kullanılan mRNA teknolojisini temel alan grip aşısının insanlar üzerindeki ilk uygulamalarına başladı. ABD biyoteknoloji şirketi Moderna da Temmuz ayı başlarında kendi denemelerini başlatmıştı.

Peki Kovid-19’a karşı etkinliği kanıtlanmış ancak daha önce başka virüslere karşı kullanılmamış olan bu teknoloji nasıl bir fayda sağlıyor? Grip aşıları uzun zamandan beri kullanılıyor ancak tam olarak etkili değiller. Bu aşılarda yüzde 40 ila yüzde 70’e varan bir etkinlik elde etmek için önceden hazırlanması gereken etkisizleştirilmiş virüsler kullanılıyor. Fransa’da bulunan Ulusal Tıbbi Araştırma Enstitüsü’nde immünolog ve araştırma direktörü olarak görev yapan Claude-Agnès Reynaud, “Kovid-19 salgını ortaya çıkmadan 6 ay önce ortaya çıkan, en yaygın varyantları inceliyoruz. Bazen hatalar yapıyoruz ve bu çok büyük ek ölümlere neden oluyor” açıklamasında bulundu.

Reynaud, “Aşı hazırlamak için bir virüsü etkisiz hale getirmedeki sorun, bu sürecin virüsün belirli yüzey proteinlere zarar vermesidir” dedi. Zira bu proteinler bağışıklık tepkisini uyarmakla görevlidir. Buna karşılık, mRNA teknolojisi ise milyonlarca antijenin (vücuda yabancı ve bağışıklık tepkisini tetikleyen bir madde) üretimini gerektirmez çünkü virüs proteinlerini üretecek olan insan hücresinin kendisidir.

Bryan, Garnier&Co şirketi analisti Jean-Jacques Le Fur, “Kullanılması gereken varyantları gösteren Dünya Sağlık Örgütü, baskın varyantlar konusunda değişiklik olduğu uyarısında bulunursa, mevcut teknolojiye göre çok daha hızlı bir şekilde mRNA teknolojisi ile değişiklikler yapabileceğiz” değerlendirmesinde bulundu. Eğer bu olursa, aşıların etkinlik oranı yüzde 95’e ulaşabilir. Dolayısı ile birçok araştırmacı bu yolu izliyor. Pennsylvania Üniversitesi’nden aşı uzmanı Norbert Pardi, tek bir aşıda birkaç antijeni formüle etmek için mRNA teknolojisini kullandı ve fareler üzerinde denedi.

Fransız haber ajansı AFP’nin aktardığına göre, Pardi yakın zamanda, bu polivalan aşıların genel olarak, mevcut influenza aşılarından daha büyük bir bağışıklık tepkisi sağlayacağı tahmininde bulundu. Ancak, mRNA teknolojisinde, aşırı düşük sıcaklıklar gerektiren saklama koşulları da dahil olmak üzere bazı dezavantajlar bulunuyor. Sanofi aşı bölümü başkan yardımcısı Thomas Triomphe yaptığı açıklamalarda, “Buzdolabında 2-8 derece arasında depolanabilen ısıya dayanıklı aşılar geliştirmemiz gerekecek. İnfluenza ile savaşmak üzere mRNA teknolojisinin başarılı olması için yapılması gereken çok şey var” ifadelerini kullandı.

Jean-Jacques Le Fur ayrıca “Bu aşılar hazırlandığında nüfus bu teknolojiye güvenecek mi, yoksa hala çekinceleri mi olacak?” sorusuna dikkat çekerek, “kabul edilebilirlik sorunu” olduğunu belirtti. Ancak bu durum, bu teknolojinin kullanımına yönelik için isteğin azalmasına neden olmuyor. Le Fur, “Sanofi bu teknolojiyi görmezden gelemeyeceğini anladı. Zira grip aşıları, her yıl toplam satışların 2,5 milyar eurosunu oluşturuyor” dedi. Borsa araştırmaları şirketi olan Invest Securities’de biyoteknoloji uzmanı olarak görev yapan Jamila el-Bougrini ise şunları söyledi:

“Büyük laboratuvarlar için son derece cazip bir pazar. Moderna’yı saymazsak, Sanofi, AstraZeneca veya GlaxoSmithKline gibi diğer laboratuvarlar, bu sektöre son zamanlarda giriş yaparak influenza ile mücadele alanında kendilerini kanıtladılar.”

Şarkul Avsat