Kovid-19’a karşı etkili yeni bir antiviral kombinasyonu bulundu

ABD’de gerçekleştirilen yeni bir çalışma ile Remdesivir ve Molnupiravir ilaçları yeniden gündeme geldi. Çalışmada, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından acil durumlarda kullanımı onaylanmış olan her iki ilacın da, Brequniar ilacıyla kombinasyonunun, insanlarda ve farelerdeki solunum hücrelerinde, Kovid-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2’in bastırılmasını sağladığı belirtildi.

ABD merkezli Gilead şirketi tarafından üretilen Remdesivir ilacı, aslında Ebola tedavisi için geliştirilmişti ve 2018 yılında başlayan bu salgın sırasında acil durumlarda kullanılıyordu. Kovid-19 salgını ile birlikte bu ilacın kullanımına yeniden başlandı. Yapılan çalışmalarda etkinliği konusunda karşıt düşünceler vardı. Bazıları ilacın sadece Kovid-19 hastalığı ile hafif enfeksiyonu olanlardan etkili olduğunu söylerken, bazıları da ciddi semptomların olduğu vakalarda daha etkili olabileceğini savunuyordu. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise 2020 Kasım ayında, hastalığın tehlike seviyesine bakılmaksızın, hastaneye yatırılan hastalarda kullanılmamasını tavsiyesinde bulundu. WHO ilacın, bu hastaların hayatta kalma şanslarını artıracağına veya sağlık durumlarını iyileştireceğine yönelik herhangi bir veri olmadığını belirtti.

Birçok ülke ilacı, tedavi protokollerinden çıkarmaya başladıktan sonra bu ilacın yerine Molnupiravir ilacı da dahil olmak üzere diğer seçeneklere yönelmeye başladı. Pennsylvania Üniversitesi’ndeki Perelman Tıp Fakültesi ile Maryland Üniversitesi’ne bağlı tıp fakültesindeki araştırmacılar tarafından yürütülen ve geçen hafta pazartesi günü Nature dergisinde yayınlanan çalışma, Remdesivir veya Molnupiravir’in Brequniar ilacıyla birlikte kullanıldığında benzer seviye etki sağlayabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, henüz klinik deneylerde test edilmemiş olmasına rağmen, insan ve farelerin solunum hücrelerinde Remdesivir veya Molnupiravir ile Brequniar kombinasyonunu test etti. Patoloji Profesörü ve Tıbbı Laboratuvar Uzmanı olan baş araştırmacı Sara Cherry, çalışmada tanımlanan ilaç kombinasyonlarının, Kovid-19 için son derece umut verici tedaviler olma potansiyeline sahip olduğunu söylüyor. Cherry, çalışmanın yayınlanması ile eş zamanlı olarak Pennsylvania Üniversitesi’ne bağlı Perelman Tıp Okulu’nun web sitesinde yayınlanan bir raporda şunları ekliyor:

“Antiviral kombinasyonlarını belirlemek gerçekten önemli bir iş, zira bununla sadece ilaçların koronavirüse karşı etkisini arttırmakla kalmaz, ilaçların kombinasyonu direnç gösterme riskini de azaltır.”

Kovid-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2 virüsü, dünya genelinde 382 milyon kişiye bulaştı ve 5 milyon ölüme yol açtı. Kovid-19’a yönelik yeni tedavilere olan ihtiyaç, aşıların sağladığı bağışıklıktan kaçabilecek yeni varyantların ortaya çıkma tehdidi sebebiyle arttı.

Bu talebe yanıt olarak, Cherry ve ekibi antiviral aktivite için 18 bin ilacı taradı. Çalışmada, virüsün ana hedefi akciğer hücreleri olduğu için insanların solunum yollarındaki epitel hücrelerinde canlı SARS-CoV-2 enfeksiyonu kullanıldı. Araştırmacılar, klinik olarak kullanılan en büyük antiviral grubu olan, 16 nükleozid analog da dahil olmak üzere koronavirüse karşı antiviral aktivite ve seçicilik gösteren 122 ilaç belirlediler.

Araştırmacılar, söz konusu 16 ilaç arasında en etkilisinin, FDA tarafından Kovid-19 tedavisi için onaylanan, damar yolundan uygulanan ilaç Remdesivir ilacı ve Aralık ayında kullanım için onaylanan ve ağız yoluyla kullanılan Molnupiravir ilacı olduğunu tespit ettiler.

Ancak çalışmada ulaşılan en önemli bulgu, Brequniar’ın söz konusu her iki ilaca eklenmesi halinde daha fazla etkinlik oluşturması oldu.

Brequniar konak “nükleozid biyosentez inhibitörleri” ismi ile bilinen bir ilaç grubunda yer alıyor. Bu ilaçlar, vücudun enzimlerinin nükleozid üretmesini engelleyerek çalışıyor ve, virüsün RNA’nın yapı taşlarına girmesini ve çoğalmasını engelliyor. Söz konusu ilaçlar şu anda klinik deneylerde Kovid-19 tedavisi olarak ve bazı kanser türleri için potansiyel kombinasyon tedavisinin bir parçası olarak test ediliyor.

Cherry “Brequniar’ın Remdesivir veya Molnupiravir ile kombinasyonlarının (sinerjik olarak) virüse karşı daha güçlü bir etki yaratacağını varsaydık. İki veya daha fazla ilacın birleştiğindeki etkisinin, her bir ilacın bireysel etkilerinin toplamından büyük olduğunda sinerjik etkileşimler oluşur.” ifadelerini kullandı.

Cherry şu ifadeleri sözlerine ekledi:

“Bu nükleozid analoglarını kullanırken, konağın nükleozid yapı taşlarının seviyelerini düşürülmesinin, virüsü büyük oranda yok etmek için birlikte çalışabileceğini düşündük. Bu kombinasyonu yaptığımızda virüsün tamamen etkisiz hale gelmesi gerçekten müthiş.”

Araştırmacılar ilaçları farelerde ve akciğer hücrelerinde de test ettiler. Bu kombinasyonların, Delta varyantı de dahil olmak üzere birçok koronavirüs varyantlarına karşı oldukça etkili olduğunu tespit ettiler. Ekip şu anda ilaç kombinasyonlarını Omikron’a karşı test etme sürecinde ve bir sonraki adım, bu ilaç kombinasyonlarını klinik deneylerde test etmek olacak.

Çalışmanın ortak yazarı Matthew Frieman “Virüsün yeni varyantları ortaya çıkmaya devam ettiği sürece yeni tedavilere ihtiyaç duyulacak. Artık virüsün seyrini değiştirebilen bir dizi güçlü ilaç kombinasyonu olduğunu biliyoruz” ifadelerini kullandı.

Şarkul Avsat