Kalkınmacı ve girişimci bir isim: Halife bin Zayed

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) kurucusu Şeyh Zayed bin Sultan Al Nahyan’ın en büyük oğlu Şeyh Halife bin Zayed Al Nahyan’ın vefatı ülkede derin üzüntüye sebep oldu. Halife bin Zayed, babasının vefatının ardından 2004 Kasım ayında, 2 Aralık 1974’de kurulan BAE Devlet Başkanlığı görevine seçilmişti

Abu Dabi’ye bağlı Ayn şehrinde 7 Eylül 1948’de doğan Halife bin Zayed, BAE’nin ikinci Devlet Başkanı ve Abu Dabi Emirliği’nin hükümdarıydı. Annesi Şeyhe Hassa bint Muhammed bin Halife bin Zayed Al Nahyan’dı. Çocukluğu babasının yönetici olduğu Ayn şehrinde geçti ve ilk eğitimini buradaki okulda aldı. İlk gençlikten itibaren babası Şeyh Zayed bin Sultan’a eşlik ederek kabilelerin yaşam koşullarının düzeltilmesi ve bir devlet otoritesi inşa edilmesi hususlarında kendisine destek oldu. Halife bin Zayed bu süreçte toplumun ileri gelenleriyle düzenlenen toplantılara katılmaya özen gösterdi

Halife bin Zayed Ağustos 1966’da Abu Dabi hükümdarının doğu bölgesindeki temsilcisi olarak, 1 Şubat 1969’da da Abu Dabi Emirliği’nin Veliaht Prensi olarak atandı. 1 Temmuz 1971’de Abu Dabi Emirliği’nin ilk yerel bakanlar konseyinde savunma ve finans bakanı olarak tayin edildi. 20 Ocak 1974’te Federal Kabine Başbakan Yardımcısı ve ardından 1976’da BAE Genel Kurmay Başkan Yardımcısı görevine getirildi. Şeyh Zayed Al Nahyan, Ağustos 1966’da BAE Hükümdarı olarak Abu Dabi’ye taşındığında, o sırada 18 yaşında olan oğlu Şeyh Halife’yi Doğu Eyaletindeki temsilcisi ve yargı sisteminin başkanı olarak atadı. Bu yetkilendirme babasının kendisinin yöneticiliğine olan güveninin kanıtı olarak değerlendirildi.

Şeyh Halife, 1 Şubat 1969’da Abu Dabi Emirliği Veliaht Prensi olarak gösterildi. Ertesi gün Emirlik’teki Savunma Bakanlığı görevini üstlendi. Şeyh Halife, daha sonra BAE silahlı kuvvetlerini oluşturacak olan Abu Dabi’de Savunma Bakanlığı’nı kurdu ve 1 Temmuz 1971’de Abu Dabi hükümetinin yeniden yapılandırılmasının kapsamında Abu Dabi Valisi olarak atandı ve Emirlikteki savunma ve maliye bakanlığı görevini üstlendi. Şeyh Halife 23 Aralık 1973’te ikinci kabinede Başbakan Yardımcısı görevine atandı. Kısa bir süre sonra, 20 Ocak 1974’te, Emirlik’teki yerel yönetim mekanizmasının yerini alan Abu Dabi Emirliği Yürütme Konseyi Başkanlığı görevine getirildi. Şeyh Halife bin Zayed, Abu Dabi Emirliği’nde kapsamlı kalkınma programlarının gerçekleştirilmesinde Yürütme Konseyi’ne eşlik etti ve istikrarlı bir yatırım kaynağı sağlamak için emirlikteki finansal yatırımları yönetmek amacıyla 1976’da Abu Dabi Yatırım Otoritesi’nin oluşturulmasına katkı sundu. Halife bin Zayed, babası Şeyh Zayed bin Sultan Al Nahyan’ın 2 Kasım 2004’te ölümünün ardından 3 Kasım 2004’te Devlet Başkanı olarak seçildi.

Şeyh Halife’nin balıkçılık ve şahinle avcılık gibi birçok farklı hobisi vardı. Bu ilgi alanlarında ülkedeki muhtelif projeleri destekledi. Şahinler için üretim tesisleri kurdurdu. Çevreci faaliyetlere de yoğun destek verdi. Yönetimi sırasında çevrecilik bakanlığının kurulmasını sağladı. Arap Yarımadası ve Orta Asya’da doğal yaşamı koruma programlarına katkılar sundu. Edebiyat ve tarih ilgisinin yanı sıra Halife bin Zayed sporun tüm türlerine de hayranlık besliyor ve kültürel ve sportif faaliyetleri destekliyordu. Yönetimi sırasında Birleşik Arap Emirlikleri büyük bir kalkınma hamlesine tanık oldu. 2005 yılında Şeyh Halife bin Zayed, ülke genelinde kapsamlı altyapı çalışmaları yapılması talimatını verdi ve altyapının yenilenmesi için tahsis edilen 16 milyar dirhemi (4,3 milyar dolar) yönetti. Görece ihmal edilmiş kuzey bölgelerinin kalkınması ve diğer emirliklerdeki refah seviyesine ulaştırılması için özel çaba sarf etti. Bu bağlamda 2013 yılına kadar ülke genelinde 24 liman ve binlerce konut inşa edildi, çok sayıda otoban ve tünel yapıldı ve Ra’s el-Hayme’de devasa Şeyh Halife Hastanesi kuruldu. Halife bin Zayed’in yönetiminin güçlenme dönemi olarak 2006 yılı ön plana çıktı. Bu tarihte kadın üyelerin de içinde yer aldığı bir danışma konseyi olan Federal Ulusal Konsey oluşturuldu. Bu konsey aracılığıyla gençlerin ülkenin geleceğinin inşa edilmesinde aktif bir rol üstlenmelerine olanak sağlandı.

Şeyh Halife bin Zayed döneminde BAE’nin dış politikasında dengeli bir tutum benimsendi. BAE yönetimi, bölge ülkeleri ve uluslararası oyuncularla ilişkilerini geliştirmeye ve Körfez İşbirliği Konseyi’ni güçlendirmeye özen gösterdi. Bu dönemde tarihi bir gelişme olarak BAE ile İsrail arasında ikili ilişkiler başlatıldı ve normalleşme adımları atıldı. BAE Devlet Başkan Yardımcısı ve Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid el-Maktum, Burc Dubai olarak önerilen dünyanın en uzun gökdeleninin Burc Halife olarak adlandırılmasını kararlaştırdı. El-Maktum açılış konuşmasında “Dünyada her zirve büyük bir isimle ilişkilendirilmeli. Şimdi Burc Halife’yi, insan eliyle yapılmış en yüksek gökdelenin açılışının yapıldığını duyuruyorum” dedi. Şeyh Halife Ocak 2014’den bu yana ciddi sağlık sorunları yaşıyordu.

Şarkul Avsat